Programma 10 Veiligheid

Waarom dit programma?

Het programma Veiligheid richt zich op een veilig en leefbaar klimaat om in te wonen, werken en te verblijven. Veiligheid en vrijheid zijn twee essentiële randvoorwaarden voor een goed functionerende democratische rechtsstaat. Dit kunnen we niet alleen. Dat doen we samen met de veiligheidspartners, het OM, de politie en met onze maatschappelijke partners Woningstichting, Solidez en Idealis. Ook werken we samen met bewoners. Samen zorgen we voor een duurzame en veerkrachtige veiligheid in Wageningen. De gemeente kiest voor een proactieve en preventieve insteek ter bestrijding en beperking van veiligheidsrisico’s en biedt ook een slagvaardige en adequate hulpverlening bij kleine en grote calamiteiten of crises.

Om een goed beeld te krijgen van de veiligheidsproblematiek in de gemeente en de gewenste prioriteiten, is in 2019 een veiligheidsanalyse opgesteld. Deze vormt de basis voor het Veiligheidsplan 2019-2020 dat ter consultatie is voorgelegd aan de raad op 7 oktober 2020. In het Veiligheidsplan zijn vier prioriteiten geformuleerd:

  • Ondermijning
  • Zorg en Veiligheid
  • Evenementen
  • Crisisbeheersing

Regionaal zijn in 2019 de volgende documenten vastgesteld, welke van invloed zijn op de lokale uitvoering van de taken op het gebied van veiligheid:

  1. het Beleidsplan Veiligheidsregio 2020-2023.
  2. de Veiligheidsstrategie 2019-2022 Oost-Nederland.
  3. Meerjarenbeleidsplan 2019-2022 Politie Oost-Nederland.

Beoogd maatschappelijk effect

De gemeente Wageningen wil samen met haar ketenpartners inwoners, ondernemers en bezoekers een veilig klimaat aanbieden om in te wonen, werken en te verblijven. Een klimaat met een goede balans tussen de privacy van de persoon en de gemeentelijke activiteiten.
 
Om dit maatschappelijk effect te realiseren, geven we uitvoering aan de prioriteiten zoals deze zijn benoemd in het Veiligheidsplan en volgen we de speerpunten zoals deze zijn vastgesteld in onze Veiligheidsregio Gelderland Midden en het politiedistrict Oost Nederland. Hierbij zijn in 2020 de volgende thema’s (hoofddoelen) van belang:
 

Lokaal:

  • Maatschappelijke ondermijning (georganiseerde criminaliteit dichtbij)
  • Zorg en Veiligheid
  • Veilige evenementen 
  • Crisisbeheersing (Intensivering bevolkingszorg door o.a. de aanpassing van de crisisstructuur binnen de Veiligheidsregio).
Regionaal:

  • High impact Crime (woninginbraken, overvallen, geweld)
  • Overlast gevende mensen en kwetsbare personen
  • Cybercrime/gedigitaliseerde criminaliteit
  • Informatiegestuurd werken
Wat wij aan basale taken verrichten is opgenomen in de doelenboom. De ontwikkelingen op het gebied van
veiligheid en criminaliteit gaan hard en de samenwerking met andere partijen neemt een steeds prominentere rol in. Het Veiligheidsplan 2019-2020 en de prioriteiten die hierin zijn gesteld vormt de leidraad voor de uitvoering van het Veiligheidsbeleid in 2020. Om dit te kunnen realiseren wordt in deze begroting extra budget gevraagd voor de hiertoe benodigde capaciteit.

Deze thema’s zijn verwerkt in een doelenboom, waarin wordt beantwoord:

  • Welke doelen wilden we bereiken om te komen tot de ambitie? (doelen)
  • Welke resultaten heeft het opgeleverd? (resultaten)

10.1 Ondermijning

Wat wilden we bereiken?

De aanpak van ondermijning

Vormen van ondermijning tasten, bij verwevenheid met de bovenwereld, de democratische rechtsorde aan en kunnen ook ondermijnend werken op ‘gezonde’ economische branches. Deze gevolgen van ondermijnende criminaliteit rechtvaardigt de noodzaak om een focus te leggen op dit fenomeen en een ondermijningsaanpak uit te werken.

Wat willen we bereiken?

10.1.1 Opstellen/actualiseren ondermijningsbeeld

In 2018 is door het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) een ondermijningsbeeld opgeleverd aan de gemeente Wageningen. In dit ondermijningsbeeld komen de volgende thema’s naar voren: witwassen, hennep/drugs, fraude, mensenhandel. Ook zijn in dit ondermijningsbeeld diverse witte vlekken benoemd o.a. als het gaat om de informatiepositie en bewustwording. Op dit moment is er nog weinig zicht op ondermijningsthema’s binnen de gemeente, dus het ondermijningsbeeld moet geactualiseerd worden.

--

Wat hebben we bereikt?

Het algehele ondermijningsbeeld is nog niet geactualiseerd. Het signalenoverleg is wel opgestart, we krijgen op die wijze wel een lokaal beeld over wat er speelt als het gaat om ondermijnende criminaliteit. In 2022 volgt er wel een weerbaarheidsscan van de gemeente Wageningen. Deze wordt gehouden door het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum Oost Nederland. 

Beoogde resultaten

  • Actueel ondermijningsbeeld opstellen
  • Zicht op diverse vormen van ondermijning. Witte vlekken in beeld.

10.1.2 Creëren van bewustwording

Intern in de organisatie en extern bevorderen van het doen van meldingen om een betere informatiepositie op te bouwen.

--

Wat hebben we bereikt?

Intern is er een bewustwordingsbijeenkomst gehouden voor de BOA's. Extern hebben we een communicatiecampagne gehouden over de gevaren van ondermijning tijdens de week van de veiligheid. 

Beoogde resultaten

  • Betere informatiepositie opbouwen.
  • Externe bewustwording bevorderen (externe ketenpartners).
  • Interne bewustwording bevorderen (medewerkers gemeente).

10.1.3 Opzetten van een lokale aanpak

Opzetten van een lokale aanpak ondermijning, waaronder prioritering o.b.v. branches en zichtbare uitwassen.

--

Wat hebben we bereikt?

In 2021 hebben we een start gemaakt met de signalen verleggen. Deze vinden een keer in de zes weken plaats in samenwerking met het RIEC, politie, Omgevingsdienst en handhaving & toezicht. 

Beoogde resultaten

  • Plan van aanpak opstellen, waarin de werkwijze van de gemeente Wageningen wordt beschreven.

10.1.4 Aanpak specifieke cases

Het aanpakken van specifieke ondermijningscasuistiek, samen met betrokken partners. 

--

Wat hebben we bereikt?

We hebben een lopende integrale RIEC casus. 

Beoogde resultaten

  • Casuïstiek oppakken met ketenpartners.

10.2 Verbinding zorg en veiligheid

Wat wilden we bereiken?

De maatschappelijke opgave: naar een veilige en inclusieve wijk. Onze samenleving wordt steeds complexer. In toenemende mate zijn er personen/gezinnen met een opeenstapeling van problemen. Deze problemen kunnen ook effect hebben op de leefbaarheid en veiligheid. Op het snijvlak van zorg en veiligheid zie je dan ook steeds vaker en meer thema’s die gezamenlijk opgepakt moeten worden.

Wat willen we bereiken?

10.2.1 Integrale samenwerking en afstemming maatschappelijke partners voor effectieve aanpak van diverse onderwerpen op gebied van zorg, veiligheid en leefbaarheid

Samenwerking en afstemming met diverse maatschappelijke partners  om tot een goede integrale aanpak te komen. Op deze manier kunnen onderwerpen binnen zorg en veiligheid zoals ex-gedetineerden en personen verward gedrag gezamenlijk  worden opgepakt, wat leidt tot een gedragen en effectieve aanpak.

--

Wat hebben we bereikt?

Start met opzet Aanpak Voorkoming Escalatie (AVE).  In situaties met complexe problematiek die zowel het zorg- als het veiligheidsdomein raken, is het cruciaal dat ketenpartners goed samenwerken en begrip krijgen voor elkaars positie en werkwijze. Door een goede samenwerking tussen organisaties creëer je een sluitende keten om inwoners zo goed  mogelijk te kunnen helpen. Het AVE is een model dat helpt om de zorg- en veiligheidsketen te verbinden passend in de lokale situatie. 

Beoogde resultaten

  • Door het maken van een wijkscan van elke buurt kan op operationeel niveau direct die punten worden opgepakt die bijdragen aan een verbetering van de woon- en leefsituatie van de inwoners.
  • Ontwikkelen van integraal plan van aanpak voor de samenwerking van het Veiligheidshuis en de gemeenten West-Veluwe. Door dit plan kan de samenwerking worden versterkt, criminaliteit worden teruggedrongen en recidive worden verminderd.

10.2.2 Terugdringen overlast van personen met verward (onbegrepen) gedrag

Benaderbaar zijn voor inwoners die te maken hebben met overlast en integrale samenwerking in de aanpak. 

--

Wat hebben we bereikt?

De ondersteuning van omwonenden in geval van overlast is goed bekend bij alle partijen en hier wordt nu ook vaker gebruik van gemaakt. Gevolg is dat omwonenden zich meer gehoord voelen. Het kan de-escalerend werken, maar kan ook meer begrip voor elkaar opleveren waardoor men ook meer van elkaar kan hebben. In de wijkteams, die dichtbij de mensen in de buurt staan, wordt dit goed besproken en op elkaar afgestemd. 

Beoogde resultaten

  • Overlast voor de omgeving verminderen of voorkomen door integrale aanpak.

10.2.3 Aanpak re-integratie ex-gedetineerden

Zo vroeg mogelijk starten met re-integratie in detentie. Integrale samenwerking hierin met de Dienst Justitiele Inrichtingen, reclassering en gemeente. 

--

Wat hebben we bereikt?

Nazorg meldingen over terugkeer ex-gedetineerden worden opgepakt door het Startpunt. Indien nodig worden ex-gedetineerden ondersteund bij de hulpvraag naar bijvoorbeeld aanvragen van uitkeringen en zoeken van woonruimte.

Beoogde resultaten

  • Recidive verminderen.

10.2.4 Aanpak mensenhandel

Ontwikkeling integrale, lokale aanpak van mensenhandel. 

--

Wat hebben we bereikt?

Het thema is regionaal onder de aandacht gebracht. Lokale signalen worden in het signalenoverleg ondermijning besproken. In samenwerking met de regio Gelderland-Midden wordt in 2022 een integrale aanpak mensenhandel opgesteld. 

Beoogde resultaten

  • We beschikken over een goed, samenhangend mensenhandelbeleid en voeren dit in de praktijk uit.

10.2.5 Aanpak WvGGZ

Evaluatie en doorontwikkeling aanpak

--

Wat hebben we bereikt?

Aanpak Wvggz werd afgelopen jaar zowel op ambtelijk als bestuurlijk niveau in regionaal verband besproken. Hierdoor konden ook knelpunten in gezamenlijkheid worden opgepakt. Er heeft een landelijke evaluatie van afgelopen jaar plaatsgevonden. Doordat de wetgeving nog zo nieuw is, is de verwachting dat een goede implementatie van de wet nog vele jaren gaat duren. Dat kort na de inwerkingtreding van de Wvggz de corona-pandemie uitbrak heeft ook geen positief effect. De samenwerking met het meldpunt Wvggz werkt goed en de lijnen met het Startpunt zijn kort. 

Beoogde resultaten

  • Afronding pilot regionale samenwerking en doorontwikkelen van de aanpak

10.3 Evenementen

Wat wilden we bereiken?

Verder uitwerken van gemeentelijk evenementenbeleid

Het aantal evenementen in de gemeente Wageningen neemt toe.

Evenementen kennen een veiligheidscomponent, waarbij partners in de gelegenheid moeten zijn om hierop te adviseren en maatregelen te nemen. Het evenementenbeleid kan verder uitgewerkt worden en de huidige richtlijnen kunnen strakker gehanteerd worden. Op dit moment wordt bijvoorbeeld vaak niet aan de zes weken deadline gehouden, waardoor partners in de knel komen.

Er is behoefte aan een uitgewerkt evenementenbeleid, waarbij richtlijnen en kaders strakker omschreven en gehanteerd worden. 

Wat willen we bereiken?

10.3.1 Uitwerken van evenementenbeleid en -protocol

Gezamenlijk met alle betrokkenen uitwerken en afstemmen van het evenementenbeleid en -protocol, om zodoende strakkere richtlijnen te kunnen hanteren. Regie vanuit unit vergunningen. 

--

Wat hebben we bereikt?

Het plan van aanpak om te komen tot een actueel evenementenbeleid is gereed en met portefeuillehouder besproken. Medio 2022 volgt vaststelling van het op te stellen beleid. 

Beoogde resultaten

  • Evenementenbeleid opstellen, waarbij richtlijnen en kaders strak omschreven en gehanteerd worden.

10.3.2 Inrichten van integrale ketensamenwerking met alle betrokkenen.

--

Wat hebben we bereikt?

De integrale samenwerking op het gebied van veiligheid verloopt goed. Er zijn structurele overleggen gepland tussen de clusters vergunningen, handhaving, sociaal domein en OOV. Ook is er structureel wekelijks een operationele afstemming met de politie.

Beoogde resultaten

  • Sluitende aanpak met ketenpartners realiseren.

10.4 Crisisbeheersing

Wat wilden we bereiken?

Crisisbeheersing

Crisisbeheersing is een wettelijke taak van de gemeente en vraagt om continue aandacht om de kwaliteit op orde te houden. De gemeentelijke organisatie geeft uitvoering aan de taken op het gebied van Bevolkingszorg. De gemeente wordt hierbij ondersteund door de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM).

Crisisbeheersing is een wettelijke taak van de gemeente.

Wat willen we bereiken?

10.4.1 Opleiden, trainen en oefenen van de lokale crisisorganisatie

Inhaalslag maken op het gebied van opleiden, trainen en oefenen en de inrichting van de lokale crisisorganisatie.

--

Wat hebben we bereikt?

Er is een lokale crisisoefening geweest.  Ook zijn meerdere (nieuwe) functionarissen opgeleid en geoefend. 

Beoogde resultaten

  • Het opstellen (en uitvoeren) van een OTO-plan voor de gemeentelijke crisisorganisatie.
  • Inrichting van de lokale crisisorganisatie op orde en zorgen voor een up-to-date alarmeringssysteem.

10.4.2 Bouwen Bevolkingszorg

Implementeren van de nieuwe visie op Bevolkingszorg en een bijdrage leveren aan het project ‘Bouwen Bevolkingszorg’.

--

Wat hebben we bereikt?

Dit project is in 2021 afgerond.

Beoogde resultaten

  • Implementeren van de nieuwe visie op Bevolkingszorg
  • Leveren van functionarissen voor de regionale crisisorganisatie

10.5 Criminaliteit en overlast

Wat wilden we bereiken?

Overlast

Onder de noemer overlast vallen allerlei zaken waar bewoners zich ernstig aan ergeren of duidelijke last van ondervinden. In wijken en buurten een prettige  leefomgeving behouden of te bereiken waar inwoners met elkaar in gesprek kunnen gaan (met hulp van onze partners) om samen de overlast aan te pakken.

We zijn een stad met een grote studentenpopulatie. Kenmerkend is het verschil in leefstijlen tussen enerzijds de studenten en andere inwoners van de stad. Dit verschil in leefstijlen uit zich regelmatig in ervaren (geluids)overlast. Preventie op het voorkomen van geluidsoverlast is een doel bij de grote studentenverenigingen die zich bevinden in de woonwijken. Samen met buren en besturen van de vereniging biedt een convenant houvast aan hoe de vereniging met de buren communiceert en wat de afspraken met elkaar zijn zodat duidelijk is wat de buurt kan verwachten qua overlast en dat de nieuwe besturen goed geïnformeerd zijn. De leefbaarheid in de wijken willen we behouden door snel in te grijpen op de plekken waar de overlast ervaren wordt. Samen met onze partners maken we een plan om de overlast snel bespreekbaar te maken en om de overlast weg te halen.  

Snel ingrijpen voorkomt meer overlast. Samen met inwoners, ondernemers en andere partners werken we in een probleemoplossende aanpak van lokale veiligheidsthema's.  We nemen contact op met melder en pakken de overlast samen met  de Boa's Politie, Buurtbemiddeling, Solidez, Startpunt. OddV en RIBW op. 

HIC-delicten

Onder de High Impact misdrijven vallen diefstal/inbraak in woningen, straatroven en overvallen. Door het jaar heen kan opgemerkt worden dat er geen trends waarneembaar zijn in het in het aantal inbraken. Straatroven en overvallen vinden incidenteel plaats. Preventie op dit gebied helpt om het aantal misdrijven te beperken. Voorlichting naar inwoners, ondernemers, Whats App Buurt Preventie groepen, bewaakte fietsenstallingen werken mee aan een veilig Wageningen.  

Cybercrime

Door het geven van voorlichting op scholen (HALT) en voorlichting via nieuwe en oude media zorgen we dat onze inwoners  digitaal scherper opletten waarmee cybercrime minder slachtoffers maakt. 

APV en bijzondere wetten

De APV is in 2019  gewijzigd. Vanuit diverse invalshoeken zijn wensen aangedragen om de APV aan te passen. Met het aantreden van de nieuwe omgevingswet is het wenselijk om de APV in zijn geheel tegen het licht te houden met het oog op diverse ontwikkelingen (ondermijning, omgevingswet etc.). De voorbereidende werkzaamheden hiervoor zijn gestart. Naar verwachting kan in de 1e helft van 2021 een geactualiseerde versie van de APV aan de raad worden voorgelegd.

Met de nieuwe woonoverlast wet (151 D) kunnen we gerichte aanpak bevorderen op het thema woonoverlast. De wetten bieden ons een instrument om de veiligheid te verhogen en de overlast te beperken. 

Organisatorische ontwikkelingen: Visie op veiligheid, werken aan informatiepositie, samenwerken. 

  • Het versterken van de ketens door middel van integrale overleggen
  • Het actiever benutten van beschikbare partners.
  • Het verkennen en indien mogelijk opzetten van intergemeentelijke samenwerking.

Wat willen we bereiken?

10.5.1 Overlast

Snel ingrijpen voorkomt meer overlast. Samen met inwoners, ondernemers en andere partners werken we in een probleemoplossende aanpak van lokale veiligheidsthema's.  We nemen contact op met melder en pakken de overlast samen met  de Boa's Politie, Buurtbemiddeling, Solidez, Startpunt. OddV en RIBW op. 

--

Wat hebben we bereikt?

We hebben verschillende overlast casussen (gehad). Deze worden adequaat opgepakt. In sommige gevallen is de lange adem nodig om tot een gedegen oplossing te komen tussen de verschillende partijen.  We zetten hierop in op bemiddeling voordat er over gegaan wordt tot repressieve actie. 

10.5.2 HIC-delicten

Minder High Impact Crime door preventie en bewustwording van eigen handelen.  De samenleving digitaliseert en het plegen van strafbare feiten met behulp van ICT is een groeiend fenomeen. Hacking, phishing, cyberpesten, sexting en cyberfraude zijn bekende fenomenen. Inwoners en bedrijfsleven moeten nog wennen aan deze nieuwe vormen van criminaliteit. Doel is preventie met het creëren van bewustwording en het vergroten van de weerbaarheid bij iedereen die actief is in de digitale wereld.

--

Wat hebben we bereikt?

Het aantal traditionele High Impact Crimes, zoals woninginbraken, winkeldiefstal en  zakkenrollerij zijn het afgelopen jaar gedaald. Ook het aantal fraudegevallen, waar cybercrime voor een groot gedeelte onder valt, is het afgelopen jaar afgenomen. Dit blijkt uit de jaarcijfers van de politie.  

10.5.3 Cybercrime

Met hulp van voorlichting onze inwoners bewust maken van cybercrime. 

--

Wat hebben we bereikt?

We hebben verschillende preventieve communicatiecampagnes gevoerd om inwoners en bedrijven bewust te maken voor de gevaren van cybercrime. 

10.5.4 APV en Bijzondere wetten

Doel is om met deze bijzondere wetten te werken aan kaders en bekendheid met toepassing van bijzondere wetgeving, waaronder BIBOB, Damocles, Victoria, Opiumwet. Met de nieuwe woonoverlast wet (151 D) kunnen we gerichte aanpak bevorderen op het thema woonoverlast. 

--

Wat hebben we bereikt?

Het afgelopen jaar heeft de burgemeester de beleidsregels aanpak woonoverlast vastgesteld. Het Bibob beleid en de beleidsregels 13b Opiumwet worden in de komende maanden vastgesteld. 

Algemene informatie programma 10

Beleidsindicatoren

De volgende wettelijk verplichte beleidsindicatoren hebben betrekking op programma 10 Veiligheid:

  • Verwijzingen Halt
  • Winkeldiefstal
  • Geweldsmisdrijven
  • Diefstal uit woning
  • Vernieling en beschadiging

Zie hiervoor de bijlage Wettelijk verplichte beleidsindicatoren.

Beleidskader

Het bestaande beleid van Wageningen is vastgelegd in de volgende documenten:

Verordeningen

  • APV Wageningen 2014
  • Bouwverordening 1993 (herziening 2013)
  • Verordening binnentreden ter uitvoering van noodverordeningen (1997)

Beleidsnota’s

  • Jaarplan Integrale Veiligheid Wageningen 2021-2022
  • Piketregeling rampbestrijding gemeente Wageningen 2014
  • Regionaal Crisisplan 2013
  • Beleidsplan Veiligheidsregio 2020-2023
  • Veiligheidsstrategie 2019-2022 Oost-Nederland
  • Meerjarenbeleidsplan 2019-2022 Politie Oost-Nederland

Convenanten

  • Veilig uitgaan
  • Hennep convenant en compass
  • Buurtbemiddeling
  • Buren/besturen gezelligheids-verenigingen (in de maak)

Betrokkenheid verbonden partijen

De volgende verbonden partij is betrokken bij de uitvoering en realisatie van de doelstellingen uit het programma:

Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM)

Voor de uitvoering van de brandbestrijding en risicobeheersing werken we samen in regionaal verband op basis van een gemeenschappelijke regeling.

Wat heeft het gekost?

Hieronder zijn drie financiële tabellen opgenomen die inzicht geven in de kosten van dit programma.

Overzicht baten en lasten programma 10

In de onderstaande tabel zijn de jaarlijkse baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn. 

Bedragen x €1.000
Exploitatie Realisatie 2020 Begroting 2021 na wijziging Realisatie 2021 Verschil 2021
Lasten -1.965 -2.000 -2.134 -134
Baten 29 0 123 123
Gerealiseerd saldo van baten en lasten -1.935 -2.000 -2.011 -11

Begrote en werkelijke resultaat per product

Het programma bestaat uit de onderstaande producten. Per product wordt het begrote en het werkelijke resultaat vermeld.

Bedragen x €1.000
Exploitatie Begroting 2021 na wijziging Realisatie 2021
110.00 Openbare orde en veiligheid -137 -115
120.00 Brandweerzorg -1.595 -1.626
120.20 Rampenbestrijding -268 -270
Gerealiseerd saldo van baten en lasten -2.000 -2.011

Overzicht baten en lasten per ambitie

In onderstaande tabel zijn de werkelijke baten en lasten na reservemutaties per ambitie van dit programma weergegeven.

Bedragen x €1.000
Exploitatie Realisatie 2021
Lasten Baten Onttrekkingen Stortingen Saldo
10.1 Ondermijning -233 118 0 0 -115
10.4 Crisisbeheersing -1.900 5 0 0 -1.896