Programma 10 Veiligheid

Waarom dit programma?

Het programma Veiligheid richt zich op een veilig en leefbaar klimaat om in te wonen, werken en te verblijven. Veiligheid en vrijheid zijn twee essentiële randvoorwaarden voor een goed functionerende democratische rechtsstaat. Dit kunnen we niet alleen. Dat doen we samen met de veiligheidspartners, het OM, de politie en met onze maatschappelijke partners Woningstichting, Solidez en Idealis. Ook werken we samen met bewoners. Samen zorgen we voor een duurzame en veerkrachtige veiligheid in Wageningen. De gemeente kiest voor een proactieve en preventieve insteek ter bestrijding en beperking van veiligheidsrisico’s en biedt ook een slagvaardige en adequate hulpverlening bij kleine en grote calamiteiten of crises.

Om een goed beeld te krijgen van de veiligheidsproblematiek in de gemeente en de gewenste prioriteiten, is in 2019 een veiligheidsanalyse opgesteld. Deze vormt de basis voor het Veiligheidsplan 2019-2020 dat ter consultatie is voorgelegd aan de raad op 7 oktober 2020. In het Veiligheidsplan zijn vier prioriteiten geformuleerd:

  • Ondermijning
  • Zorg en Veiligheid
  • Evenementen
  • Crisisbeheersing

Regionaal zijn in 2019 de volgende documenten vastgesteld, welke van invloed zijn op de lokale uitvoering van de taken op het gebied van veiligheid:

  1. het Beleidsplan Veiligheidsregio 2020-2023.
  2. de Veiligheidsstrategie 2019-2022 Oost-Nederland.
  3. Meerjarenbeleidsplan 2019-2022 Politie Oost-Nederland.

Beoogd maatschappelijk effect

De gemeente Wageningen wil samen met haar ketenpartners inwoners, ondernemers en bezoekers een veilig klimaat aanbieden om in te wonen, werken en te verblijven. Een klimaat met een goede balans tussen de privacy van de persoon en de gemeentelijke activiteiten.
 
Om dit maatschappelijk effect te realiseren, geven we uitvoering aan de prioriteiten zoals deze zijn benoemd in het Veiligheidsplan en volgen we de speerpunten zoals deze zijn vastgesteld in onze Veiligheidsregio Gelderland Midden en het politiedistrict Oost Nederland. Hierbij zijn in 2020 de volgende thema’s (hoofddoelen) van belang:
 

Lokaal:

  • Maatschappelijke ondermijning (georganiseerde criminaliteit dichtbij)
  • Zorg en Veiligheid
  • Veilige evenementen 
  • Crisisbeheersing (Intensivering bevolkingszorg door o.a. de aanpassing van de crisisstructuur binnen de Veiligheidsregio).
Regionaal:

  • High impact Crime (woninginbraken, overvallen, geweld)
  • Overlast gevende mensen en kwetsbare personen
  • Cybercrime/gedigitaliseerde criminaliteit
  • Informatiegestuurd werken
Wat wij aan basale taken verrichten is opgenomen in de doelenboom. De ontwikkelingen op het gebied van
veiligheid en criminaliteit gaan hard en de samenwerking met andere partijen neemt een steeds prominentere rol in. Het Veiligheidsplan 2019-2020 en de prioriteiten die hierin zijn gesteld vormt de leidraad voor de uitvoering van het Veiligheidsbeleid in 2020. Om dit te kunnen realiseren wordt in deze begroting extra budget gevraagd voor de hiertoe benodigde capaciteit.
 
  • Wat willen we bereiken? (hoofddoelen en doelen)
  • Wat gaan we daarvoor doen? (resultaten)

 

10.1 Ondermijning

Wat willen we bereiken?

De aanpak van ondermijning

Vormen van ondermijning tasten, bij verwevenheid met de bovenwereld, de democratische rechtsorde aan en kunnen ook ondermijnend werken op ‘gezonde’ economische branches. Deze gevolgen van ondermijnende criminaliteit rechtvaardigt de noodzaak om een focus te leggen op dit fenomeen en een ondermijningsaanpak uit te werken.

10.1.1 Opstellen/actualiseren ondermijningsbeeld

In 2018 is door het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) een ondermijningsbeeld opgeleverd aan de gemeente Wageningen. In dit ondermijningsbeeld komen de volgende thema’s naar voren: witwassen, hennep/drugs, fraude, mensenhandel. Ook zijn in dit ondermijningsbeeld diverse witte vlekken benoemd o.a. als het gaat om de informatiepositie en bewustwording. Op dit moment is er nog weinig zicht op ondermijningsthema’s binnen de gemeente, dus het ondermijningsbeeld moet geactualiseerd worden.

Beoogde resultaten

  • Actueel ondermijningsbeeld opstellen
  • Zicht op diverse vormen van ondermijning. Witte vlekken in beeld.

10.1.2 Creëren van bewustwording

Intern in de organisatie en extern bevorderen van het doen van meldingen om een betere informatiepositie op te bouwen.

Beoogde resultaten

  • Interne bewustwording bevorderen (medewerkers gemeente).
  • Externe bewustwording bevorderen (externe ketenpartners).
  • Betere informatiepositie opbouwen.

10.1.3 Opzetten van een lokale aanpak

Opzetten van een lokale aanpak ondermijning, waaronder prioritering o.b.v. branches en zichtbare uitwassen.

Beoogde resultaten

  • Plan van aanpak opstellen, waarin de werkwijze van de gemeente Wageningen wordt beschreven.

10.2 Verbinding zorg en veiligheid

Wat willen we bereiken?

De maatschappelijke opgave: naar een veilige en inclusieve wijk. Onze samenleving wordt steeds complexer. In toenemende mate zijn er personen/gezinnen met een opeenstapeling van problemen. Deze problemen kunnen ook effect hebben op de leefbaarheid en veiligheid. Op het snijvlak van zorg en veiligheid zie je dan ook steeds vaker en meer thema’s die gezamenlijk opgepakt moeten worden.

10.2.1 Integrale samenwerking en afstemming maatschappelijke partners voor effectieve aanpak van diverse onderwerpen op gebied van zorg, veiligheid en leefbaarheid

Samenwerking en afstemming met diverse maatschappelijke partners  om tot een goede integrale aanpak te komen. Op deze manier kunnen onderwerpen binnen zorg en veiligheid zoals ex-gedetineerden en personen verward gedrag gezamenlijk  worden opgepakt, wat leidt tot een gedragen en effectieve aanpak.

Beoogde resultaten

  • Door het maken van een wijkscan van elke buurt kan op operationeel niveau direct die punten worden opgepakt die bijdragen aan een verbetering van de woon- en leefsituatie van de inwoners.
  • Ontwikkelen van integraal plan van aanpak voor de samenwerking van het Veiligheidshuis en de gemeenten West-Veluwe. Door dit plan kan de samenwerking worden versterkt, criminaliteit worden teruggedrongen en recidive worden verminderd.

10.3 Evenementen

Wat willen we bereiken?

Verder uitwerken van gemeentelijk evenementenbeleid

Het aantal evenementen in de gemeente Wageningen neemt toe.

Evenementen kennen een veiligheidscomponent, waarbij partners in de gelegenheid moeten zijn om hierop te adviseren en maatregelen te nemen. Het evenementenbeleid kan verder uitgewerkt worden en de huidige richtlijnen kunnen strakker gehanteerd worden. Op dit moment wordt bijvoorbeeld vaak niet aan de zes weken deadline gehouden, waardoor partners in de knel komen.

Er is behoefte aan een uitgewerkt evenementenbeleid, waarbij richtlijnen en kaders strakker omschreven en gehanteerd worden. 

10.3.1 Uitwerken van evenementenbeleid en -protocol

Gezamenlijk met alle betrokkenen uitwerken en afstemmen van het evenementenbeleid en -protocol, om zodoende strakkere richtlijnen te kunnen hanteren. Regie vanuit unit vergunningen. 

Beoogde resultaten

  • Evenementenbeleid opstellen, waarbij richtlijnen en kaders strak omschreven en gehanteerd worden.

10.4 Crisisbeheersing

Wat willen we bereiken?

Crisisbeheersing

Crisisbeheersing is een wettelijke taak van de gemeente en vraagt om continue aandacht om de kwaliteit op orde te houden. De gemeentelijke organisatie geeft uitvoering aan de taken op het gebied van Bevolkingszorg. De gemeente wordt hierbij ondersteund door de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM).

Crisisbeheersing is een wettelijke taak van de gemeente.

10.4.1 Opleiden, trainen en oefenen van de lokale crisisorganisatie

Inhaalslag maken op het gebied van opleiden, trainen en oefenen en de inrichting van de lokale crisisorganisatie.

Beoogde resultaten

  • Het opstellen (en uitvoeren) van een OTO-plan voor de gemeentelijke crisisorganisatie.
  • Inrichting van de lokale crisisorganisatie op orde en zorgen voor een up-to-date alarmeringssysteem.

10.4.2 Bouwen Bevolkingszorg

Implementeren van de nieuwe visie op Bevolkingszorg en een bijdrage leveren aan het project ‘Bouwen Bevolkingszorg’.

Beoogde resultaten

  • Leveren van functionarissen voor de regionale crisisorganisatie
  • Implementeren van de nieuwe visie op Bevolkingszorg

10.5 Criminaliteit en overlast

Wat willen we bereiken?

Overlast

Onder de noemer overlast vallen allerlei zaken waar bewoners zich ernstig aan ergeren of duidelijke last van ondervinden. In wijken en buurten een prettige  leefomgeving behouden of te bereiken waar inwoners met elkaar in gesprek kunnen gaan (met hulp van onze partners) om samen de overlast aan te pakken.

We zijn een stad met een grote studentenpopulatie. Kenmerkend is het verschil in leefstijlen tussen enerzijds de studenten en andere inwoners van de stad. Dit verschil in leefstijlen uit zich regelmatig in ervaren (geluids)overlast. Preventie op het voorkomen van geluidsoverlast is een doel bij de grote studentenverenigingen die zich bevinden in de woonwijken. Samen met buren en besturen van de vereniging biedt een convenant houvast aan hoe de vereniging met de buren communiceert en wat de afspraken met elkaar zijn zodat duidelijk is wat de buurt kan verwachten qua overlast en dat de nieuwe besturen goed geïnformeerd zijn. De leefbaarheid in de wijken willen we behouden door snel in te grijpen op de plekken waar de overlast ervaren wordt. Samen met onze partners maken we een plan om de overlast snel bespreekbaar te maken en om de overlast weg te halen.  

Snel ingrijpen voorkomt meer overlast. Samen met inwoners, ondernemers en andere partners werken we in een probleemoplossende aanpak van lokale veiligheidsthema's.  We nemen contact op met melder en pakken de overlast samen met  de Boa's Politie, Buurtbemiddeling, Solidez, Startpunt. OddV en RIBW op. 

HIC-delicten

Onder de High Impact misdrijven vallen diefstal/inbraak in woningen, straatroven en overvallen. Door het jaar heen kan opgemerkt worden dat er geen trends waarneembaar zijn in het in het aantal inbraken. Straatroven en overvallen vinden incidenteel plaats. Preventie op dit gebied helpt om het aantal misdrijven te beperken. Voorlichting naar inwoners, ondernemers, Whats App Buurt Preventie groepen, bewaakte fietsenstallingen werken mee aan een veilig Wageningen.  

Cybercrime

Door het geven van voorlichting op scholen (HALT) en voorlichting via nieuwe en oude media zorgen we dat onze inwoners  digitaal scherper opletten waarmee cybercrime minder slachtoffers maakt. 

APV en bijzondere wetten

De APV is in 2019  gewijzigd. Vanuit diverse invalshoeken zijn wensen aangedragen om de APV aan te passen. Met het aantreden van de nieuwe omgevingswet is het wenselijk om de APV in zijn geheel tegen het licht te houden met het oog op diverse ontwikkelingen (ondermijning, omgevingswet etc.). De voorbereidende werkzaamheden hiervoor zijn gestart. Naar verwachting kan in de 1e helft van 2021 een geactualiseerde versie van de APV aan de raad worden voorgelegd.

Met de nieuwe woonoverlast wet (151 D) kunnen we gerichte aanpak bevorderen op het thema woonoverlast. De wetten bieden ons een instrument om de veiligheid te verhogen en de overlast te beperken. 

Organisatorische ontwikkelingen: Visie op veiligheid, werken aan informatiepositie, samenwerken. 

  • Het versterken van de ketens door middel van integrale overleggen
  • Het actiever benutten van beschikbare partners.
  • Het verkennen en indien mogelijk opzetten van intergemeentelijke samenwerking.

10.5.1 Overlast

Snel ingrijpen voorkomt meer overlast. Samen met inwoners, ondernemers en andere partners werken we in een probleemoplossende aanpak van lokale veiligheidsthema's.  We nemen contact op met melder en pakken de overlast samen met  de Boa's Politie, Buurtbemiddeling, Solidez, Startpunt. OddV en RIBW op. 

10.5.2 HIC-delicten

Minder High Impact Crime door preventie en bewustwording van eigen handelen.  De samenleving digitaliseert en het plegen van strafbare feiten met behulp van ICT is een groeiend fenomeen. Hacking, phishing, cyberpesten, sexting en cyberfraude zijn bekende fenomenen. Inwoners en bedrijfsleven moeten nog wennen aan deze nieuwe vormen van criminaliteit. Doel is preventie met het creëren van bewustwording en het vergroten van de weerbaarheid bij iedereen die actief is in de digitale wereld.

10.5.4 APV en Bijzondere wetten

Doel is om met deze bijzondere wetten te werken aan kaders en bekendheid met toepassing van bijzondere wetgeving, waaronder BIBOB, Damocles, Victoria, Opiumwet. Met de nieuwe woonoverlast wet (151 D) kunnen we gerichte aanpak bevorderen op het thema woonoverlast. 

Algemene informatie programma 10

BG21 - Verwijzigingen Halt

Bron: Bureau Halt

Eenheid: Aantal per 10.000 jongeren van 12 tot 18 jaar

Regio 2016 2017 2018 2019
Nederland 137 131 119 132
Wageningen 61 122 79 90

BG21 - Winkeldiefstal

Bron: CBS - geregistreerde criminaliteit & diefstallen

Eenheid: Aantal per 1.000 inwoners

Regio 2016 2017 2018
Nederland 2,3 2,2 2,2
Wageningen 1,3 1 1,8

BG21 - Geweldsmisdrijven

Bron: CBS – Geregistreerde criminaliteit & diefstallen

Eenheid: Aantal per 1.000 inwoners

Regio 2017 2018 2019 2016
Nederland 5,1 4,9 4,9 -
Wageningen 2,7 3,7 3 3,5

BG21 - Diefstal uit woning

Bron: CBS – Geregistreerde criminaliteit & diefstallen

Eenheid: Aantal per 1.000 inwoners

Regio 2016 2017 2018
Nederland 3,3 2,9 2,5
Wageningen 3,6 2,2 2,3

BG21 - Vernieling en beschadiging

Bron: CBS

Eenheid: Aantal per 1.000 inwoners

Regio 2017 2018 2019 2016
Nederland 6,3 5,8 6,3 -
Wageningen 4,6 3,9 5,3 5,9

Beleidskader

Het bestaande beleid van Wageningen is vastgelegd in de volgende documenten:
 
Verordeningen
  • APV Wageningen 2014
  • Bouwverordening 1993 (herziening 2013)
  • Verordening binnentreden ter uitvoering van noodverordeningen (1997)
Beleidsnota’s
  • 2019 – 2020 Notitie Ontwikkelingen en speerpunten m.b.t. criminaliteit in Wageningen
  • Veiligheidsplan 2019-2020 Gemeente Wageningen 
  • Piketregeling rampbestrijding gemeente Wageningen 2014
  • Regionaal Crisisplan 2017
  • Beleidsplan Veiligheidsregio 2020-2023
  • Veiligheidsstrategie 2019-2022 Oost-Nederland
  • Meerjarenbeleidsplan 2019-2022 Politie Oost-Nederland
Convenanten
  • Veilig uitgaan
  • Hennep convenant en compass
  • Buurtbemiddeling
  • Buren/besturen gezelligheidsverenigingen (in de maak)

Betrokkenheid verbonden partijen

De volgende verbonden partij is betrokken bij de uitvoering en realisatie van de doelstellingen uit het programma:

Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM).

Voor de uitvoering van de brandbestrijding en risicobeheersing werken we samen in regionaal verband op basis van een gemeenschappelijke regeling.

Wat mag het kosten?

De lasten, baten en het saldo van het programma Veiligheid zijn als volgt:

Bedrag x € 1.000 Werkelijk 2019 Begroting 2020 Begroting 2021 Raming 2022 Raming 2023 Raming 2024
LASTEN
Nieuw beleid - - - - - -
Bestaand beleid 1.787 1.982 1.997 2.029 2.062 2.152
Totale lasten 1.787 1.982 1.997 2.029 2.062 2.152
BATEN
Nieuw beleid - - - - - -
Bestaand beleid 10 6 - - - -
Totale baten 10 6 - - - -
SALDO
Nieuw beleid - - - - - -
Bestaand beleid -1.777 -1.976 -1.997 -2.029 -2.062 -2.152
Totaal saldo -1.777 -1.976 -1.997 -2.029 -2.062 -2.152

 

Baten en lasten per jaar (incl. nieuw versus bestaand beleid)

 

In onderstaande tabel is de verdeling per product opgenomen:

Bedrag x € 1.000 Werkelijk 2019 Begroting 2020 Begroting 2021 Raming 2022 Raming 2023 Raming 2024
LASTEN
Openbare Orde En Veiligheid 99 89 137 139 142 144
Brandweerzorg 1.566 1.670 1.592 1.615 1.640 1.721
Rampenbestrijding 122 223 268 274 281 286
Totale lasten 1.787 1.982 1.997 2.029 2.062 2.152
BATEN
Openbare Orde En Veiligheid - - - - - -
Brandweerzorg 10 6 - - - -
Rampenbestrijding - - - - - -
Totale baten 10 6 - - - -
SALDO -1.777 -1.976 -1.997 -2.029 -2.062 -2.152

 

Verdeling middelen per product (incl. wettelijke versus niet wettelijke taken)

 

In onderstaande tabel is de verdeling per hoofddoel opgenomen:

Bedrag x € 1.000 Begroting 2021
LASTEN
10.1 Ondermijning 106
10.2 Verbinding zorg en veiligheid -
10.3 Evenementen -
10.4 Crisisbeheersing 1.891
10.5 Criminaliteit en overlast -
Totale lasten 1.997
BATEN
10.1 Ondermijning -
10.2 Verbinding zorg en veiligheid -
10.3 Evenementen -
10.4 Crisisbeheersing -
10.5 Criminaliteit en overlast -
Totale baten -
SALDO -1.997