Paragraaf 6 Lokale heffingen

Inleiding

Deze paragraaf geeft inzicht in de heffingen van de gemeente. Hierbij gaat het zowel om de gebonden als de ongebonden heffingen. Van gebonden heffingen is het bestedingsdoel wettelijk bepaald, bijvoorbeeld van de afvalstoffenheffing. Van ongebonden heffingen is het bestedingsdoel niet wettelijk bepaald, bijvoorbeeld van de OZB, de onroerendezaakbelasting. De baten en lasten van de ongebonden heffingen maken ook deel uit van het programma Algemene dekking en onvoorzien. De baten en lasten van de gebonden heffingen zijn meegenomen in de desbetreffende programma’s.

De lokale heffingen vormen een belangrijke bron van inkomsten voor de gemeente. Deels dienen ze als algemeen dekkingsmiddel voor de gemeentelijke uitgaven, deels ter verrekening van de kosten van de specifieke dienstverlening. Wageningen kent de volgende lokale heffingen:

Ongebonden:

  • Onroerendezaakbelastingen (OZB)
  • Hondenbelasting
  • Parkeerbelastingen
  • Precariobelasting (bovengronds)
  • Precariobelasting (voor kabels en leidingen)
  • (Water)toeristenbelasting
  • Reclamebelasting

Gebonden:

  • Afvalstoffenheffing
  • Rioolheffing
  • Leges
  • Scheepvaartrechten
  • Veergelden
  • Begraafrechten
  • Marktgelden

Voor diverse heffingen voert de gemeente een kwijtscheldingsbeleid voor de minima.

Belastinggrondslag

Jaarlijks stelt de gemeenteraad de tarieven voor de lokale heffingen vast in de belastingverordeningen. In de raadsvergadering van 26 november 2019 zijn de belastingverordeningen voor 2020 vastgesteld.

Na de raadsvergadering van 26 november 2019 is de volgende verordening voor 2020 gewijzigd:

  • De verordening onroerende zaakbelastingen 2020 is op 10 februari 2020 door de raad gewijzigd, wegens aanpassing van de tarieven aan de waardeontwikkeling van de panden.

Belastingopbrengsten

De belastingopbrengsten per belasting zijn in onderstaande tabel weergegeven.

Programma Opbrengst (x € 1.000) Rekening 2019 Begroting 2020 Rekening 2020 Verschil 2020
1 Veergelden 657 726 504 -222
1 Parkeerbelasting 1.144 1.222 982 -240
2 Marktgelden 80 88 79 -9
2 Scheepvaartrechten 459 456 427 -29
3 Begraafrechten 535 401 485 85
4 Afvalstoffenheffing 4.055 4.473 4.470 -3
4 Rioolheffing 2.515 2.362 2.588 227
12 OZB 10.642 11.402 12.109 707
12 Hondenbelasting 170 183 168 -15
12 Toeristenbelastingen 185 228 209 -19
12 Precariobelastingen 1.587 1.606 1.526 -79
12 Reclamebelasting 97 119 117 -2
2, 3, 8, 9 en 11 Leges 1.869 1.813 2.783 970
Totaal 23.994 25.077 26.449 1.372

 

De totale werkelijke opbrengst is 5,5% hoger dan begroot. Tussen de diverse belastingen zijn positieve en negatieve verschillen in de resultaten. De afwijkingen boven de € 25.000 worden hieronder kort toegelicht.

Veergelden

Als gevolg van corona is het aantal overtochten in 2020 een stuk lager geweest dan waar rekening mee is gehouden in de begroting. Dit heeft gezorgd voor een incidenteel nadeel van € 222.000 op de opbrengsten bij het Lexkesveer.

Parkeerbelasting

Als gevolg van corona en bijbehorende maatregelen is er een incidenteel nadeel ontstaan van € 240.000 op de parkeeropbrengsten.

Scheepvaartrechten

Bij de opbrengsten in de haven zien we € 29.000 minder opbrengsten dan begroot. Dit heeft te maken met een kleinere veestapel en concurrentie van andere veevoederleveranciers en minder aan- en afvoer van minerale oliën, zand, grind en andere bouwmaterialen. 

Begraafrechten

Er zijn dit jaar meer grafrechten afgekocht en er hebben, incidenteel, meer begrafenissen plaatsgevonden. Dit kan veroorzaakt zijn door de coronacrisis.

Rioolheffing

De Rioolheffing heeft € 227.000 meer opgebracht dan begroot, met name veroorzaakt door een toename van het aantal beslagen objecten.

OZB

Door de realisatie van enkele grote projecten hebben we meer OZB kunnen heffen dan begroot. Dit betreft onder andere de realisatie van enkele grote objecten en woningbouwprojecten, waaronder Kortenoord.

Precariobelasting

Bij de precariobelasting voor o.a. terrassen zien we € 74.000 minder inkomsten dan begroot. Dit heeft voornamelijk te maken met het besluit om i.v.m. corona geen precariobelasting op te leggen voor de periode maart-december 2020

Leges

Het verschil aan inkomsten bij de leges van € 970.000 wordt met name verklaard door de hogere opbrengst bij de leges voor bouwvergunningen. Hier is € 1.103.000 meer ontvangen dan begroot. De opbrengst valt met name door een aantal grote bouwplannen hoger uit. Als voorbeeld kunnen genoemd worden de WUR, Hoge Steeg 2, (€ 315.000), Nieuw Kortenoord fase 2b en 3 (€ 434.000) en Sunflower bouwwerk Bronland 18 (€ 434.000), Costerweg 65 (€ 237.000) en Van Wijnen voor Bosweg (€ 245.000).

De overige legesbaten vallen door de coronacrisis € 133.000 lager uit.  Door alle beperkingen zijn er met name  minder reisdocumenten verstrekt en minder  huwelijken gesloten. 

Kwijtschelding

Op basis van een inkomen van 100% van de bijstandsnorm verleent de gemeente kwijtschelding voor de afvalstoffenheffing (eerste set containers), de rioolheffing en de hondenbelasting (1e hond). Daarnaast kunnen inwoners in aanmerking komen voor een vergoeding voor de aanschaf van een nationaal paspoort, een zakenpaspoort, een reisdocument voor vluchtelingen, een reisdocument voor vreemdelingen of een Nederlandse identiteitskaart. De verleende kwijtscheldingen zagen er als volgt uit:

  Rekening 2019 Rekening 2020
Onderdeel Aantal huishoudens Bedrag x € 1.000 Aantal huishoudens Bedrag x € 1.000
Afvalstoffenheffing 989 201 892 186
Rioolheffing 995 116 900 100
Hondenbelasting 109 9 106 8
Paspoort / id-kaart etc. 55 3 22 1
Precariocompensatie 1296 100 1523 88

Kostendekkendheid heffingen

Sinds de begroting 2017 moet een onderbouwing gegeven worden van de mate van kostendekkendheid van de gebonden heffingen en de daarbij gehanteerde uitgangspunten. Uitgangspunt bij de heffingen in Wageningen is al jaren dat iedere heffing 100% kostendekkend is. Bij de afvalstoffen- en rioolheffing is dat bovendien inclusief de kosten van de kwijtschelding. We geven hieronder de onderbouwing.

Voor de overhead geldt het volgende: de directe uren worden verhoogd met een opslagpercentage. Het opslag-percentage wordt bepaald door de verhouding indirecte/directe kosten van de totale apparaatskosten. Dit percentage bedraagt 92%.

Opbrengst (x € 1.000) Afvalstoffen- heffing Riool- heffing Veer- gelden Begraaf- rechten Markt- gelden Scheepvaart- recht
Kosten taakveld(en) incl. (omslag) rente 4.284 2.175 663 359 110 386
Inkomsten taakveld(en) excl. Heffingen 652 1 85 20 0 4
Netto kosten taakveld 3.632 2.174 578 338 110 382
Overhead incl. (omslag) rente 329 299 362 147 20 45
BTW 712 115 0 0 0 0
Totaal toe te rekenen kosten 4.673 2.588 940 485 130 427
Opbrengst heffingen 4.470 2.588 504 485 79 427
Dekking 96% 100% 54% 100% 61% 100%

 

Voor de leges geldt wettelijk dat het totaal van de gehele verordening ten hoogste kostendekkend mag zijn. Hieronder geven we de kostendekkendheid per titel aan.

Volledige omschrijving per titel:

Titel 1: Algemene dienstverlening

Titel 2: Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/ omgevingsvergunning

Titel 3: Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn

Opbrengst (x € 1.000) Titel 1 Titel 2 Titel 3
Kosten taakveld(en) incl. (omslag) rente 908 2.219 323
Inkomsten taakveld(en) excl. Heffingen 108
Netto kosten taakveld 800 2.219 323
Overhead incl. (omslag) rente 627 194 258
BTW
Totaal toe te rekenen kosten 1.427 2.413 580
Opbrengst heffingen 375 2.324 13
Dekking 26% 96% 2%

Belastingdruk

Er zijn verschillende organisaties die met regelmaat de ontwikkeling van de lokale lasten volgen. Een van de meest neutrale en consistente onderzoeken is het jaarlijkse onderzoek van het COELO (Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden).

Voor een meerpersoonshuishouden waarvan de bewoners tevens eigenaar van de woning zijn, komt Wageningen in de Atlas van de lokale lasten 2020 van het COELO binnen de provincie Gelderland op de 31e plaats. In de tabel zijn de woonlasten voor de eerste 31 gemeenten opgenomen.

Nr Gemeente € per huishouden Rangnummer landelijk
1 Aalten 573 1
2 Nijkerk 591 2
3 Overbetuwe 595 3
4 Nunspeet 613 10
5 Putten 646 20
6 Harderwijk 650 24
7 Oost Gelre 669 29
8 Ede 680 33
9 Epe 689 40
10 Druten 712 67
11 Zutphen 712 66
12 Elburg 721 74
13 Berg en Dal 737 94
14 Doetinchem 740 99
15 Arnhem 750 111
16 Wijchen 755 118
17 Rheden 758 122
18 Oude Ijsselstreek 761 127
19 Duiven 765 136
20 Voorst 768 142
21 Nijmegen 777 158
22 Scherpenzeel 786 176
23 Westervoort 787 177
24 Bronckhorst 793 187
25 Tiel 794 189
26 Barneveld 796 191
27 Winterswijk 799 193
28 Zevenaar 802 203
29 Berkelland 806 209
30 Oldebroek 807 210
31 Wageningen 812 218

 

Ontwikkeling landelijk rangnummer

In onderstaande grafiek is de positie van Wageningen aangegeven op de landelijke ranglijst ten opzichte van de gemeente met de hoogste positie. Omdat het totale aantal gemeenten in Nederland langzaam afneemt, dalen hoge posities automatisch. Vanaf 2013 daalt Wageningen gestaag op de ranglijst, zowel in Gelderland als landelijk. In 2017 en 2018 vond een kleine stijging van het rangnummer van Wageningen plaats. In 2019 is de positie van Wageningen op de ranglijst gedaald. In 2020 heeft een stijging plaatsgevonden van de woonlastenpositie van Wageningen.