Wij vinden het belangrijk dat onze leefomgeving groen, duurzaam en toekomstbestendig is. Dit is belangrijk voor onze inwoners van nu en later. De opgaven waar we voor staan zijn groot. De prognoses laten een behoefte zien van circa 3.500 nieuwe woningen (tot 2040 daarbij ligt de focus op 3.000 woningen tot 2030) in Wageningen. Daarbij hoort ook groei van de werkgelegenheid, mobiliteit en ruimte voor ontspanning. We werken aan de energietransitie, de landbouwtransitie en een versterking van de biodiversiteit. Daarnaast is er een groot belang de stad meer klimaatadaptief te maken. Deze vraagstukken hebben een forse ruimtelijke impact en vragen een integrale benadering. Dit kunnen wij niet alleen. We werken samen met regio Foodvalley, de provincie Gelderland, het Rijk en andere ketenpartners aan deze vraagstukken. Onze ambities op het gebied van wonen, mobiliteit, economie en duurzaamheid zijn opgenomen in onze visie Buitengebied en visie Bebouwde Kom. Onze inwoners en vele samenwerkingspartners zijn betrokken geweest bij het opstellen van deze visies. In 2025 zijn we gestart met het samenvoegen van deze visies tot onze Omgevingsvisie.
Wonen
De druk op de woningmarkt blijft groot. Dit maakt dat we de bouw van geschikte woningen proberen te versnellen en uit te breiden. In 2025 hebben we hiervoor een aantal (planologische) mijlpalen bereikt. Zo is gebouwdeel A van de Menzislocatie verkocht aan Woningstichting Wageningen en gestart met de verbouw tot 63 sociale woningen. Daarnaast is begonnen met de bouw van 90 appartementen aan de Churchillweg–Spelstraat, 20 woningen aan de Haverlanden en 254 studentenwoningen aan de Mansholtlaan. Ook is de BOPA voor Vadapark in de raad behandeld.
Verder zijn we in 2025 gestart met het onderzoek of op een deel van een gemeentelijk perceel ten noorden van Nieuwe Kanaal circa 100 flexwoningen kunnen worden geplaatst. En is een voorkeursrecht gevestigd op een bedrijvenlocatie aan de Nude, met het oog op transformatie naar een gemengd woon-werkmilieu. Daarnaast wordt de bestaande voorraad beter benut via splitsingsbeleid, ondersteund door een splitsingscoach.
Betaalbaarheid van het wonen, voor alle doelgroepen, blijft belangrijk. Daarom blijven we hier met de woningmarkstrategie op inzetten. In de prestatieafspraken met Woningstichting Wageningen is ingezet op het sneller bouwen van betaalbare sociale huurwoningen en het creëren van meer woonmogelijkheden voor jongeren. Analyse van de bestaande woningvoorraad biedt kansen voor geclusterd en zorggeschikt wonen. Bij nieuwbouw nabij de binnenstad en voorzieningen moet 60% van de woningen geschikt zijn voor senioren. De notitie dementievriendelijk wonen is uitgewerkt en Torckdael fungeert als pilot voor woonzorgzones.
Tot slot is een Huurteam Wageningen opgericht in het kader van de Wet betaalbare huur en de Wet goed verhuurderschap.
Duurzaamheid
Ook de energietransitie, klimaatadaptatie en een versterking van de biodiversiteit zijn vraagstukken met een forse ruimtelijke impact en dit vraagt om een integrale benadering. De Routekaart Wageningen Klimaatneutraal 2030-2040 vormt de leidraad voor het Wagenings klimaatbeleid. Een groot deel van de Wageningse CO2 uitstoot is toe te schrijven aan de gebouwde omgeving: woningen, bedrijven en instellingen. Om de klimaatdoelen te halen moet de verduurzaming van de gebouwde omgeving versnellen. Hiervoor werken we samen met onze lokale (klimaat)partners en inwoners, met regio, provincie en rijk, aan projecten en beleidsinstrumenten. Met subsidies en leningen versnellen we de verduurzaming van woningen, VvE's en bedrijven, en maken we de energietransitie betaalbaar voor iedereen. De resterende energievraag moet duurzaam worden ingevuld door onder andere lokale duurzame opwek van energie. Netcongestie vormt een groeiende belemmering hiervoor, maar ook voor wonen en werken. Samen met onze partners wordt gezocht naar oplossingen en kennisdeling.
2040 vormt de leidraad voor het Wagenings klimaatbeleid. Een groot deel van de Wageningse CO2 uitstoot is toe te schrijven aan de gebouwde omgeving: woningen, bedrijven en instellingen. Om de klimaatdoelen te halen moet de verduurzaming van de gebouwde omgeving versnellen. -2040 vormt de leidraad voor het Wagenings klimaatbeleid. Een groot deel van de Wageningse CO2 uitstoot is toe te schrijven aan de gebouwde omgeving: woningen, bedrijven en instellingen. Om de klimaatdoelen te halen moet de verduurzaming van de gebouwde omgeving versnellen.
Naast de energietransitie is ook de voedseltransitie van belang. In 2025 waren we halverwege de uitvoering van onze Voedselagenda 2021-2030 ‘Wageningen Eet Duurzaam, Gezond en Samen’. Dit deden we in vier sporen: 1) De productie en consumptie van duurzaam geteeld voedsel uit de regio te vergroten. 2) De voedselomgeving van Wageningen gezonder te maken, 3) Voedselverspilling tegen te gaan en 4) In te zetten op meer plantaardige eiwitten bij boeren, horeca en consumenten.
De biodiversiteit is wereldwijd afgenomen. In Wageningen willen we dit op lokaal niveau omkeren en werken aan een toename van de biodiversiteit. Hiervoor is in 2025 het biodiversiteitsplan vastgesteld. Met subsidies en het organiseren van activiteiten stimuleren we initiatieven die bijdragen aan het vergroten van de biodiversiteit, groene tuinen, daken en gevels, en afkoppelen van regenwater.
We vinden het belangrijk dat groen en natuur in het buitengebied en de stad met elkaar verbonden is. Het omgaan met klimaatverandering vraagt van ons een andere manier van omgaan met onze leefomgeving. Dit betekent vergroening van de stad en het anders omgaan met ons watersysteem.
Erfgoed
Onze stad kent ook een rijk verleden dat nog zichtbaar is. Cultuurhistorie houden we zichtbaar en vieren en beleven we. We gaan daarbij met respect om met onze monumenten. In het Omgevingsprogramma Erfgoed hebben we dit in 2025, samen met de erfgoedpartners verder uitgewerkt. Voor het eerst sinds 1992 is hiermee ons erfgoedbeleid geactualiseerd. Vaststelling is voorzien in 2026.
Economie
In de Wageningse economische structuur zijn verschillende onderdelen met elkaar vervlochten. Dit zijn: MKB, kenniseconomie en de binnenstad met zijn horeca en detailhandel. Na het vaststellen van de economische visie in 2024 is in 2025 het omgevingsprogramma Economie opgesteld om uitvoering te geven aan de visie. De intensieve samenwerking met ondernemers in de visievorming heeft geleid tot een andere manier van werken: denken en handelen vanuit de ondernemer. We positioneren ons daarbij nadrukkelijk als partner en ondersteunen ondernemers waar mogelijk.
Veel opgaven kunnen we namelijk niet als gemeente zelfstandig oppakken. Er is dan juist een bredere samenwerking nodig. Bijvoorbeeld door het gezamenlijk investeren in een goed vestigingsklimaat of uitvoering geven aan de Strategische Agenda Regio Foodvalley. Dit doen we samen met onderwijs en ondernemers. De afgelopen periode heeft waardevolle samenwerking en relaties opgeleverd met ondernemers in de stad. Die willen we bestendigen en zo samen de schouders te zetten onder verdere duurzame en sociale groei van de Wageningse economie.
We werken hiermee vanuit de Visie Economie aan een gezamenlijke aanpak van economische opgaven. In 2025 is ingezet op het versterken van samenwerking op werklocaties, onder meer via de Wageningen Economic Board en intensiever contact met ondernemers. De druk op de schaarse ruimte vraagt om balans tussen wonen en werken en hiermee om zorgvuldige keuzes en het beter benutten van bestaande locaties. Human capital is ook een belangrijk speerpunt. Door het leggen van nieuwe verbindingen tussen onderwijs, ondernemers en andere partners is gewerkt aan samenwerkingen en een gedeelde visie op de arbeidsmarkt, gericht op het beter begeleiden van vraag en aanbod van arbeid.
Daarnaast hebben we gewerkt aan versterking van de kenniseconomie en kennisecosysteem, onder andere via Food2040 (samen met WUR, provincie en regio). Het in 2025 vastgestelde actieplan Circulaire Economie stimuleert circulair en duurzaam ondernemen. In de regio wordt via het Werkcentrum FoodValley gewerkt aan een betere arbeidsmarktaansluiting. Voor recreatie en toerisme is een herijkte agenda vastgesteld waarmee duidelijk is geworden wat nodig is om Wageningen sterker te positioneren als bestemming. Tot slot is gestart met uitvoering van het horeca- en detailhandelsbeleid.
Mobiliteit
Voor het functioneren van Wageningen is het belangrijk dat mensen zich op een comfortabele en veilige manier kunnen verplaatsen. Hiervoor is een goede en veilige infrastructuur van belang. In 2025 hebben we hiervoor onder andere het Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid gemaakt. De manier waarop de infrastructuur is ingericht is ook van belang voor de gezondheid van de inwoners. Als inwoners meer lopen en fietsen, is dit beter voor de gezondheid. Ook is dit beter voor het klimaat, de leefomgeving en de sociale interactie. Goede openbaarvervoervoorzieningen dragen hier aan bij. Door alle ontwikkelingen in en om Wageningen (woningbouw, groei kennisecosysteem, meer privé-auto’s) neemt de druk op onze wegen en openbare ruimte toe. Tegelijkertijd is er de wens om de leefomgeving te vergroenen en de noodzaak om te verduurzamen. Dit alles vraagt om een mobiliteitstransitie. Daarom hebben we in 2025 verder gewerkt een Omgevingsprogramma mobiliteit. Hierin beschrijven we de benodigde mobiliteitstransitie. Ook beschrijven we de beleidskaders op het gebied van mobiliteit en de benodigde maatregelen. De uitkomsten van het Inwonersberaad (Inwonersakkoord) zijn hier ook in verwerkt. Samenwerking met omliggende gemeenten, provincies en Rijkswaterstaat is van groot belang. Uiteindelijk gaat het allemaal om het gedrag van mensen. Een transitie kan alleen door ook in te zetten op bewustwording, stimuleren en ondersteunen van inwoners en bedrijven.