De beleidsvelden binnen programma 1 – Wageningen Sociaal zijn volop in beweging. Wetswijzigingen, nieuwe maatschappelijke uitdagingen en ingezette beleidsontwikkelingen hebben invloed op onze begroting. Soms gaan deze veranderingen alleen over de inhoud, vaak zijn er ook financiële effecten. Wanneer we deze gevolgen al scherp in beeld hebben, zijn deze in de eerder genoemde ontwikkelingen opgenomen. Voor niet alle ontwikkelingen is dit al mogelijk. Bijvoorbeeld omdat de impact van een ontwikkeling op (uitvoerings)kosten nog niet duidelijk is, of de kostendekking vanuit het Rijk nog niet bekend gemaakt is.
We vinden het belangrijk om een zo compleet mogelijk overzicht te geven van de ontwikkelingen die op ons af komen. Tegelijkertijd willen we geen schijnwerkelijkheid creëren door (financiële) consequenties in beeld te brengen gebaseerd op incomplete informatie of te grote onzekerheden. Daarom zijn de onderstaande ontwikkelingen wel benoemd, maar niet verwerkt in het financiële overzicht.
· Vanwege het aflopen van de overeenkomst met IW4 voor beschut werk wordt opnieuw gekeken naar de borging van de beschutte werkplekken.
· De gemeente zet actief in op het vergroten van het bereik van de Maatschappelijk Meedoen Regeling, zodat iedereen die hulp nodig heeft deze ook ontvangt. Bij een groter bereik nemen de kosten toe. Dit geldt in eerste instantie voor de verstrekkingen. Mogelijk leidt het tot een toename van uitvoeringskosten als we dit niet binnen de bestaande capaciteit en huidige manier van werken kunnen oplossen.
· De uitvoering van schulddienstverlening binnen de beleidskaders en kwaliteitseisen leidt waarschijnlijk tot hogere uitvoerings- en beleidskosten.
· Voortkomend uit de wetswijziging van de Participatiewet in Balans verschuiven bepaalde kosten van de bijzondere bijstand naar de BUIG. Het is op dit moment nog niet duidelijk in hoeverre de BUIG voorziet in deze kostenstijging.
· Door de komst van de nieuwe Bibliotheekwet kunnen eisen aan de bblthk veranderen, bijvoorbeeld t.a.v. openingstijden. Dit kan tot hogere kosten leiden.
· De inzet van de preventiemedewerker jeugd wordt op dit moment gefinancierd uit middelen uit het Gezond en Actief Leef Akkoord (GALA). Deze middelen zijn alleen in 2026 nog beschikbaar. Hoogstwaarschijnlijk gaan deze middelen over in het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord. Wanneer dit onverhoopt niet zo is, ontstaat een ongedekte uitgave in 2027.
· De uitvoering van het nieuwe sport- en beweegbeleid. We zijn bezig met een meerjarige inbestedingsopdracht voor de uitvoering van sportactiviteiten, ondersteuning sport- en beweegaanbieders gecombineerd met een opdracht voor beheer en realisatie sportaccommodaties. Een deel van de dekking komt uit de landelijke Brede SPUK-regeling en een deel zal mogelijk leiden tot meer lasten in de begroting.
· Door de structurele instroom van nieuwe statushouders groeit het aantal inburgeraars dat door de gemeente wordt begeleid. Dit kan leiden tot hogere uitvoeringskosten. We kijken eerst of we het kunnen oplossen binnen de bestaande capaciteit.
· In het aanvullende evenementenplan met bijbehorende locatieprofielen willen we dat evenementenorganisatoren meer aandacht hebben voor duurzaamheid, gezond voedsel, toegankelijkheid en het afval. Mogelijk zijn er additionele middelen nodig om evenementenorganisatoren te kunnen ondersteunen, bijvoorbeeld in de vorm van een subsidieregeling.
· De portefeuillehouder heeft toegezegd om in deze voorjaarsbrief stil te staan bij de systematiek van bekostiging van vluchtelingenopvang van Oekraïners en de vergoeding uit het Rijk. Voor de Oekraïneopvang is de vergoeding niet geïndexeerd dit jaar. Dat betekent dat we € 44 per opvangplek per dag ontvangen. Van dit bedrag moeten we alle dienstverlening betalen, dus zowel de huur en energiekosten van de opvanglocatie als de begeleiding en ondersteuning die we voor deze groep bieden. Op het moment dat de gemeente onvoldoende heeft aan dit bedrag, kunnen we daadwerkelijk gemaakte kosten declareren bij het Rijk. De verwachting is dat Wageningen voldoende heeft aan deze vergoeding, omdat we op dit moment geen gebruik maken van dure opvangvormen zoals opvangen in een hotel. Wat we wel zien is dat de kosten voor onderhoud van de opvanglocaties stijgen. De vergoeding per persoon per opvangplek is de afgelopen jaren bijgesteld. Dit betekent dat de gemeente niet meer te maken heeft met de overschotten zoals in de eerste opvangjaren. Dit jaar zijn we in afwachting van de veranderende wetgeving, die per 1 maart 2027 ingaat. Er is nog te weinig duidelijk om invulling te kunnen geven aan de financiële consequenties hiervan. Zodra we meer duidelijk hebben, zullen wij uw raad informeren. De lasten en de baten in het kader van de opvang van Oekraïners zijn nog niet verwerkt in de Begroting 2027. Als de regeling volgend jaar bekend is, dan zullen we voorstellen om de lasten en baten op te nemen in de Begroting 2027 via de Berap voorjaar 2027.
· Voor de huur van de tijdelijke huisvesting van de Internationale Schakelklas van het Pantarijn is tot augustus 2027 budget in de begroting opgenomen. Als het alternatief voor de huidige locatie meer tijd nodig heeft om te realiseren, is er mogelijk extra budget nodig voor de verlenging van de huurperiode.