3. Ontwikkelingen die nu om richting vragen

Hieronder ziet u de optelling van ruimtevragende onvermijdbare, onvoorziene en onuitstelbare ontwikkelingen die gezamenlijk leiden tot de volgende financiële impact. De lijn van het college is om
een structureel en reëel sluitend begroting (2027) op te leveren. Net als voorgaande jaren. Het college zal hiervoor een dekkingsvoorstel doen bij de begroting.

Sommige van de onvermijdbare, onvoorziene en onuitstelbare ontwikkelingen in deze voorjaarsbrief vragen extra capaciteit. Deze zetten we hier op een rij. De onderwerpen zijn genummerd zodat u eenvoudig de bijbehorende verdiepende toelichting kan opzoeken in deze voorjaarsbrief.

* Dit betreft mandaat van het college conform artikel 7 lid d van de financiële verordening.

In totaal betekent dit voor 2027 de volgende extra capaciteit in fte, uitsplitst naar incidenteel en structureel:

Wageningen Sociaal

Wageningen Fysiek

Bestuur & organisatie

 Wageningse Investeringsagenda

Op 11 november 2025 heeft uw raad de eerste begrotingswijziging voor de Programmabegroting 2026 vastgesteld. Met dit besluit is tevens het eerste investeringscohort 2026–2029 van de Wageningse Investeringsagenda vastgesteld. Dit investeringscohort vormt een integraal overzicht van de fysieke investeringen die de komende jaren worden voorbereid en gerealiseerd en geeft daarmee richting aan de ontwikkeling van de stad in lijn met de eerder vastgestelde beleidskaders.

Met de vaststelling van het investeringscohort is een belangrijke stap gezet in de verdere versterking van de sturing op investeringen. Door investeringen in samenhang te presenteren en te koppelen aan financiële sturingsinstrumenten ontstaat beter inzicht in de meerjarige effecten op de gemeentelijke begroting en de financiële positie van de gemeente. Hierdoor kan uw raad investeringskeuzes integraal afwegen en prioriteren. De verantwoording over de voortgang en uitvoering van het eerste cohort vindt plaats bij de Bestuursrapportage Najaar 2026. In deze rapportage wordt uw raad geïnformeerd over de stand van zaken van de projecten, de financiële voortgang en eventuele relevante ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op planning, scope of kosten.

De volledige actualisatie van het investeringscohort vindt plaats bij de Programmabegroting 2027. In deze voorjaarsbrief nemen we al wel de investeringen op waarvan wij op dit moment inschatten dat deze starten in 2027. Bij de Programmabegroting wordt het bestaande investeringscohort 2026–2029 geactualiseerd op basis van de laatste inzichten, gewijzigde omstandigheden en de voortgang van lopende projecten. Daarnaast wordt bij de Programmabegroting 2027 een nieuw investeringscohort voor de periode 2027–2030 aan uw raad voorgelegd, waarin mogelijk ook nieuwe investeringsvoorstellen worden opgenomen. Op deze wijze wordt jaarlijks een geactualiseerd en meerjarig overzicht van de investeringsopgave aangeboden, zodat uw raad investeringskeuzes in samenhang kan blijven afwegen en prioriteren.

Hierbij geven wij een overzicht van projecten waarvan we verwachten dat uitgaven in 2027 hoger of lager zijn dan eerder gepresenteerd in het afgelopen investeringscohort en daarmee naar verwachting onderdeel van het cohort dat uw raad bij de begroting aangeboden krijgt:

Bovenstaande investeringen leiden tot een toename van kapitaallasten van circa € 60.000 per jaar vanaf 2028.

Geraamde dekking uit projecten, grondexploitatie en kostenverhaallocaties (KVL)

In de Programmabegroting 2026 en de meerjarenraming is uitgegaan van een bepaald volume aan uren dat aan investeringsprojecten, grondexploitaties en KVL kan worden toegerekend. Over deze uren wordt ook een opslag voor overhead toegerekend.

Uit de Jaarstukken 2025 blijkt opnieuw dat in de praktijk minder uren aan projecten, grondexploitaties en KVL worden toegeschreven dan waarmee in de begroting rekening is gehouden. Dat heeft twee effecten. Ten eerste blijven meer personeelslasten en overhead in het lopende begrotingsjaar drukken, in plaats van dat deze via investeringen of grondexploitaties over meerdere jaren worden verwerkt. Ten tweede valt daarmee ook een deel van de geraamde dekking voor de overhead weg, die we nodig hebben.

Dit betekent dat de huidige raming van de inzet op investeringen en grondexploitaties naar verwachting te hoog is en daarmee onvoldoende realistisch blijkt. Bij het opstellen van de Programmabegroting 2027 wordt de raming daarom geactualiseerd op basis van de dan geldende investeringsplannen en de feitelijk verwachte inzet van capaciteit. Als daartoe aanleiding bestaat, worden de effecten hiervan al eerder verwerkt in 2026 via de bestuursrapportages en een eventuele slotwijziging.