Bijlage 3. Afwijkingen programma 1 Wageningen Sociaal

Voorlopig worden geen beleidsinhoudelijke afwijkingen voor dit programma verwacht.

Per saldo leidt programma 1 tot een nadeel van € 200.000. Het saldo is relatief beperkt, maar daarachter zitten grote tegengestelde financiële bewegingen. De belangrijkste zijn het voordeel op vluchtelingenbeleid en nadelen bij armoedebestrijding, Wmo, jeugd, veiligheid en cultuur.

De grootste voordelige afwijking zit bij het vluchtelingenbeleid. Door de bekostiging van de opvang van Oekraïense ontheemden, de inzet van specifieke uitkeringen en de onttrekking aan de bestemmingsreserve Duurzame vluchtelingenopvang ontstaat op dit product een voordeel van afgerond € 957.000.

De grootste nadelen zitten bij het Maatschappelijk Meedoen Budget en bij de tijdelijke uitbreiding van capaciteit voor Wmo en jeugd. Voor armoedebestrijding wordt in 2026 een structureel tekort van € 400.000 verwacht. Bij Wmo en jeugd gaat het samen om een nadeel van afgerond € 604.000, vooral door tijdelijke extra capaciteit en hogere regionale uitvoeringskosten.

Daarnaast zijn er kleinere, maar bestuurlijk relevante afwijkingen bij veiligheid, cultuur, sport en publieke gezondheid. Bij sport is het saldo voordelig, maar onderliggend spelen structurele kostenstijgingen en een aanvullende reserve-inzet voor verduurzaming van De Aanloop.

De lasten (voor reservemutaties) worden verlaagd in de begroting 2026 op dit product met € 6.270. Dit heeft de volgende reden:

Bij het proces van de jaarrekening 2025 zijn budgetten overgeheveld naar de bestemmingsreserve meerjarige projecten. Het betreft incidentele budgetten die in de komende jaren worden besteed. Voor de alternatieve viering jaarwisseling is wordt vanuit 2025 in totaal € 30.000 overgeheveld. Wij vragen uw raad € 15.000 beschikbaar te stellen via deze Berap in 2026 (Budgetneutraal € 15.000).

Betreft teruggaaf middelen in verband met positief resultaat in 2025 van de VGGM. De VGGM is als gemeenschappelijke regeling verantwoordelijk voor de publieke gezondheid, brandweer, ambulance en crisisbestrijding. Wageningen krijgt over 2025 € 70.000 terug. Deze teruggaaf wordt verrekend met de bijdrage die Wageningen betaalt aan VGGM. Daarom kunnen we de begroting verlagen met € 70.000. Voor de bevolkingszorg een positief resultaat van € 6.270. Bij de brandweer een negatief resultaat van € 37.106 en gezondheidszorg een positief resultaat van € 100.583 (GGD € 71.845 en JGZ 1-4 € 28.738) . De laatste drie teruggaven worden op een ander product verantwoord. 

Bij de reservemutaties is sprake van een bijstelling van onttrekking in de begroting 2026 op dit product van € 15.000. Dit heeft de volgende reden: 

Onttrekking bestemmingsreserve meerjarige projecten € 15.000.

De lasten (voor reservemutaties) worden verhoogd in de begroting 2026 op dit product met € 37.106. Dit heeft de volgende reden:

Betreft teruggaaf middelen in verband met positief resultaat in 2025 van de VGGM. De VGGM is als gemeenschappelijke regeling verantwoordelijk voor de publieke gezondheid, brandweer, ambulance en crisisbestrijding. Wageningen krijgt over 2025 € 70.000 terug. Deze teruggaaf wordt verrekend met de bijdrage die Wageningen betaalt aan VGGM. Daarom kunnen we de begroting verlagen met € 70.000. Voor de brandweer een negatief resultaat  € 37.106 vooral wegens hogere onderhoudskosten van materieel. Bij bevolkingszorg een positief resultaat van € 6.270 en gezondheidszorg een positief resultaat van € 100.583 (GGD € 71.845 en JGZ 1-4 € 28.738). De laatste drie teruggaven worden bij een ander product verantwoord. 

Geen afwijkingen bij de reservemutaties in de begroting 2026. 

De lasten (voor reservemutaties) worden verhoogd in de begroting 2026 op dit product met € 81.000. Dit heeft de volgende reden:

Geen afwijkingen bij de reservemutaties in de begroting 2026. 

Bij dit product worden geen grote afwijkingen verwacht.

Bij dit product worden geen grote afwijkingen verwacht.

Bij dit product worden geen grote afwijkingen verwacht.

Verzoek om aanvullend investeringskrediet ter grootte van € 33.000 voor de eerste inrichting Margrietschool.

Op basis van de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Wageningen 2015 kunnen schoolbesturen jaarlijks een aanvraag indienen voor bekostiging van onderwijshuisvesting. Voor dit jaar zijn twee aanvragen ontvangen van Trivium en Pallas voor aanvullende kosten voor de eerste inrichting (meubilair en onderwijsleerpakketten) ten behoeve van de nieuwbouw van de Margrietschool en de Zwaneridder. Bij het besluit tot nieuwbouw in 2020 is de uitbreiding van de eerste inrichting onbedoeld niet meegenomen in de bekostiging.

De kosten voor de eerste inrichting van de Zwaneridder bedragen € 10.138. Dit bedrag wordt verwerkt binnen de exploitatie Onderwijshuisvesting. Voor de kosten voor de eerste inrichting van de Margrietschool (€ 32.848) wordt via deze bestuursrapportage het benodigde investeringskrediet aangevraagd.

Bij de reservemutaties is geen sprake van afwijkingen. 

Bij dit product worden geen grote afwijkingen verwacht.

Geen afwijkingen bij de reservemutaties in de begroting 2026. 

De lasten (voor reservemutaties) worden verhoogd in de begroting 2026 op dit product met € 33.000. Dit heeft de volgende reden:

Bij de septembercirculaire 2025 is een decentralisatieuitkering beschikbaar gesteld (structureel) vanaf 2026 voor IDO (Informatiepunt Digitale Dienstverlening). De budgetreservering verwerken we in deze Berap voorjaar 2026, en wordt doorbetaald aan BBLTHK Wageningen.

Geen afwijkingen bij de reservemutaties in de begroting 2026. 

Bij dit product worden geen grote afwijkingen verwacht. 

Geen afwijkingen bij de reservemutaties in de begroting 2026. 

De lasten (voor reservemutaties) worden verlaagd in de begroting 2026 op dit product met € 47.000. Dit heeft de volgende reden:

Alleenstaande minderjarige vreemdelingen, veelal woonachtig in Yoin, maakten eerder gebruik van het Ik doe mee fonds. Zij kunnen geen aanspraak maken op het Maatschappelijk Meedoen Budget (MMB) omdat zij onder de 18 zijn. Ze wonen vaak maar een aantal maanden bij Yoin. Voor hen zouden we graag de vergoeding vanuit het eerdere Ik doe mee fonds aan Yoin verstrekken zodat zij ervoor kunnen zorgen dat de AMV’ers gewoon kunnen meedoen aan sport en cultuur. Hiervoor is een budgetverschuiving nodig van product Armoedebestrijding naar product Sport. Het gaat om een structureel bedrag van € 8.000.

Voor het sportveldenonderhoud is extra budget nodig door gestegen tarieven van Sportservice die het onderhoud uitvoert.  In 2025 is het onderhoudsbudget opgehoogd met een bedrag  van € 85.000 incidenteel.  Dit moet een structurele ophoging zijn .

Bij zwembad De Bongerd wordt van de beschikbare exploitatiebudgetten in totaal € 150.000 niet in 2026 besteed. Dit levert een financieel voordeel op in de begroting, dat deels een incidenteel en deels een structureel karakter heeft. Voor de begrotingsjaren vanaf 2027 worden de exploitatiebudgetten van het huidige zwembad én de investeringskredieten voor het nieuwe zwembad zuiver en realistisch geraamd met een duidelijke labeling. 

Voor het herijken van het sportbeleid binnen de gemeente Wageningen is een aanvullend budget van € 10.000 benodigd. Dit budget wordt ingezet voor de actualisatie van het beleid, zodat het aansluit bij de huidige ontwikkelingen en ambities binnen de gemeente.

Bij de reservemutaties is sprake van een bijstelling van onttrekking in de begroting 2026 op dit product van € 729.000. Dit heeft de volgende reden: 

Na het doorlopen van het aanbestedingstraject voor de verduurzaming van De Aanloop blijkt dat de werkzaamheden niet binnen het beschikbare budget uitgevoerd kunnen worden. Dit ondanks het vooraf ramen van de kosten door een gespecialiseerd bureau. De markomstandigheden zijn op dit moment grillig en marktinformatie veroudert daardoor snel. Het tekort bedraagt €729.261,- ten opzichte van het oorspronkelijk budget.

De lasten (voor reservemutaties) worden verhoogd in de begroting 2026 op dit product met € 50.000. Dit heeft de volgende reden:

De lasten worden eenmalig verhoogd in de begroting 2026 op dit product met € 50.000.  Dit heeft de volgende reden: Voor de totstandkoming van nieuw cultuurbeleid, en voor de eerste maal Wagenings Kunst- en Cultuurbeleid is, zoals ook eerder al in een informatienota aan de raad is gemeld, extra budget nodig. Zonder actueel beleid (laatste beleidsnota Cultuur is van 2014) lopen we het risico dat we te veel gericht zijn op acties op de korte termijn waardoor we het risico lopen dat onvoldoende efficiënt en effectief de culturele en andere gemeentelijke doelen behaald worden.

Aangezien de totstandkoming van het nieuwe beleid een forse tijdsinvestering vergt en het wenselijk is dat een onafhankelijke partij met een frisse blik naar kunst en cultuur in Wageningen kan kijken, zal de totstandkoming van het nieuwe Kunst- en Cultuurbeleid worden uitbesteed aan een ervaren extern bureau. De benodigde financiële middelen hiervoor worden op basis van eerdere beleidstrajecten ingeschat op € 50.000.

Geen afwijkingen bij de reservemutaties in de begroting 2026. 

Bij dit product worden geen grote afwijkingen verwacht.

Geen afwijkingen bij de reservemutaties in de begroting 2026. 

Bij dit product worden geen grote afwijkingen verwacht. 

Geen afwijkingen bij de reservemutaties in de begroting 2026. 

Bij dit product worden geen grote afwijkingen verwacht.

Geen grote afwijkingen in de baten/lasten (vóór reservemutaties) bij dit product in de begroting 2026. 

Geen grote afwijkingen bij de reservemutaties in de begroting 2026. 

Geen grote afwijkingen in de baten/lasten (vóór reservemutaties) bij dit product in de begroting 2026. 

Geen grote afwijkingen bij de reservemutaties in de begroting 2026. 

Geen grote afwijkingen in de baten/lasten (vóór reservemutaties) bij dit product in de begroting 2026. 

Geen grote afwijkingen bij de reservemutaties in de begroting 2026. 

Bij dit product worden in de begroting 2026 de lasten (vóór reservemutaties) verhoogd met € 2.402.000 en de baten (vóór reservemutaties) worden verhoogd met € 3.232.000. Dit leidt tot een voordelig resultaat (vóór reservemutaties) van € 830.000. Dit heeft de volgende reden:

In 2026 ontvangen we voor de opvang van Oekraïense ontheemden een normbedrag van € 44 per gerealiseerde plek per dag.  In de begroting 2026 worden baten opgenomen voor een bedrag van € 2.777.000. Dit bedrag bestaat uit de normvergoeding van de gerealiseerde opvangplekken en de uitgekeerde verstrekkingen van leefgeld. Ook is hierbij rekening gehouden met een eigen bijdrage voor gas, water en elektra. De uitgaven betreffen o.a. de lasten van ambtelijke inzet en inhuur van derden, uitgekeerde verstrekkingen van leefgeld, kosten van de huur en onderhoud van de opvanglocaties, kosten van energie en beveiliging en overige kosten. De lasten worden verhoogd met € 1.495.000.

In 2026 wordt mogelijk een aantal regelingen op het gebied van de financiering voor opvang samengevoegd voor verschillende doelgroepen zoals statushouders, ontheemde Oekraïners en spoedzoekers. Dit is de Doelgroepflexibele regeling. Omdat op dit moment nog geen concrete ingangsdatum bekend is en bij gemeenten veel ophef bestaat over het ingaan van een regeling tijdens een boekjaar, zijn de financiële gevolgen voor 2026 nog niet voldoende duidelijk. In de bestuursrapportage van het najaar worden eventuele afwijkingen opgenomen.

Voor het aanbieden van inburgeringstrajecten wordt van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een uitkering ontvangen (SPUK WIN). Voor 2026 bedraagt de voorlopige uitkering € 675.000 en voor dit bedrag wordt de begroting 2026 met zowel de baten als lasten verhoogd zodat dit een budgettair neutrale aanpassing is. Als het geld niet wordt uitgegeven, dient het geld aan het ministerie te worden terugbetaald.

Om de kosten van het participatieonderdeel van inburgeringstrajecten te dekken, wordt vanuit het budget van product Werkgelegenheid incidenteel € 75.000 toegevoegd aan het budget van  vluchtelingenbeleid. Het betreft een budgettair neutrale aanpassing in de begroting 2026.

Voor het tijdelijk opvangen van statushouders in hotels voordat ze naar een woning doorstromen is € 150.000 ontvangen van het ministerie van Asiel en Migratie. De kosten voor de tijdelijke opvang zijn € 30.000. Het overblijvende deel is vrij te besteden.

In 2025 is een specifieke uitkering ontvangen voor de realisatie van duurzame opvangplekken voor asielzoekers. In de begroting 2026 is hiervoor een bate opgenomen van € 370.000. Deze middelen zijn al in 2025 ontvangen en worden in 2026 dus in mindering gebracht (€ 370.000 nadeel). In de jaarrekening 2025 is een voordeel van € 600.000 gemeld voor deze specifieke uitkering.

Uit de bestemmingsreserve Duurzame vluchtelingenopvang wordt tot dusver in 2026 € 127.000 onttrokken. Deze middelen worden ingezet voor het ondersteunen van vrouwenparticipatie, juridische ondersteuning gezinshereniging vluchtelingenwerk, vrijwilligerscoördinator voor meedoen op de COA-locaties en een locatiestudie samen met de Thuisgevers. Met het bedrag van € 127.000 worden de lasten in 2026 verhoogd.

Bij de reservemutaties is sprake van een verhoging van de onttrekkingen in de begroting 2026 bij dit product van € 127.000 (voordeel). Dit heeft de volgende reden:

Zoals hierboven onder de lasten is vermeld, wordt in 2026 voor een bedrag van € 127.000 aan uitgaven gedaan. Dit bedrag wordt gedekt middels een onttrekking aan de bestemmingsreserve Duurzame vluchtelingenopvang.

Het totale voordeel is € 830.000 + € 127.000 = € 957.000

Geen grote afwijkingen in de baten/lasten (vóór reservemutaties) bij dit product in de begroting 2026. 

Geen grote afwijkingen bij de reservemutaties in de begroting 2026. 

De lasten (vóór reservemutaties) worden verhoogd in de begroting 2026  bij dit product met € 82.000. Dit heeft de volgende reden:

Bij de Berap Najaar 2025 zijn budgetten doorgeschoven van 2025 naar 2026 en gereserveerd in de algemene bestemmingsreserve. Voor inclusie en onderzoek en herdenken slavernijverleden vragen wij uw raad om de middelen uit de algemene bestemmingsreserve in 2026 beschikbaar te stellen voor € 81.822.

Bij de reservemutaties is geen sprake van afwijkingen.

De lasten (vóór reservemutaties) worden verhoogd in de begroting 2025 bij dit product met € 6.000. Dit heeft de volgende reden:

De Brede SPUK- regeling is voor alle gemeenten beschikbaar gesteld voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis. Met het nieuwe aanvullend zorg en welzijnsakkoord (AZWA) is een budgetkorting van 10% voor de Brede SPUK doorgevoerd. Deze korting wordt met name gecompenseerd door een vermindering van de administratieve lasten door ontschotting. Dat wil zeggen dat de middelen binnen de SPUK's onderling uit kan worden gewisseld. De regeling is budgetneutraal. De middelen die we krijgen (dekking) worden ingezet. Alleen voor de Brede SPUK combinatie functies hebben we een tekort.

(Nadeel Brede Combinatiefunctie € 90.000)

Eerder bij de jaarrekening 2025 is al aangegeven dat er een nadeel ontstond op de Brede SPUK Brede combinatie functies. Dit werd veroorzaakt doordat een eerder structureel begroot bedrag (€ 230.000 eigen inbreng gemeente) nooit volledig werd gebruikt en daarom in het verleden is afgeraamd, terwijl de kosten van Sportservice zijn gestegen. Dit laatste is een gevolg van een herijking van de tarieven bij Sportservice, om deze weer kostendekkend te maken. Dit is onderdeel van een ontwikkeltraject binnen Sportservice om te komen tot een structurele kostendekkende bedrijfsvoering. Dit leid nu tot hogere lasten, maar dreigt bij aan een realistischer en toekomstbestendig begrotingsbeeld. De lasten worden nu dus incidenteel bij de Berap opgehoogd en bij de meerjarenbegroting structureel voor 2027 en verder ( € 90.000 nadeel).

Net als vorig jaar is er weer een aanvraag gedaan voor een interim regioadviseur WMO. Deze WMO interim regioadviseur wordt via de SPUK IZA bekostigd (€ 150.000 budgetneutraal). De interim regioadviseur WMO is ondergebracht bij de MGR (functionele aansturing).

Dit betreft de ophoging van het budget voor SPUK IZA middelen (€ 315.723 budgetneutraal) die we ontvangen van het Rijk. Er zijn drie projecten die hieruit worden gefinancierd namelijk Skadi (€ 163.500), centrum voor veerkracht en herstel. Skadi in Wageningen is een laagdrempelig centrum voor veerkracht, herstel en ontmoeting, bedoeld voor mensen met psychische kwetsbaarheid of ontwrichtende ervaringen. Het tweede project WijkGGZ ( € 85.000), dit is bedoeld voor ondersteuning van volwassenen met ernstige psychische problemen en biedt advies aan huisartsen en het sociale domein voor passende ondersteuning in de wijk. Centrum gemeente is Arnhem voor de SPUK IZA middelen. Het laatste project Welzijn op Recept (€ 67.233) helpt inwoners met milde psychosociale klachten (zoals eenzaamheid of somberheid) via een verwijzing van de huisarts of fysiotherapeut. Een welzijnscoach zoekt samen met de inwoner naar passende activiteiten om het welzijn te vergroten. Centrum gemeente is Arnhem voor de SPUK IZA middelen.

(Voordeel € 101.000 VGGM)

Betreft teruggaaf middelen in verband met positief resultaat in 2025 van de VGGM. De VGGM is als gemeenschappelijke regeling verantwoordelijk voor de publieke gezondheid, brandweer, ambulance en crisisbestrijding. Wageningen krijgt over 2025 € 70.000 terug. Deze teruggaaf wordt verrekend met de bijdrage die Wageningen betaalt aan VGGM. Daarom kunnen we de begroting verlagen met € 70.000. Het positieve resultaat bij de Jeugdgezondheidszorg van € 28.738 wordt veroorzaakt door hogere opbrengsten, waaronder incidentele baten uit het voorgaande boekjaar voor lokaal aanbod, opbrengsten gerelateerd aan Oekraïne en vrijstellingen. Het lokaal aanbod 2025 is niet volledig uitgevoerd, onder andere door het moeilijk kunnen vinden van gekwalificeerde professionals en een hoog ziekteverzuim.  Het positieve resultaat bij de Gezondheidszorg GGD van € 71.845 wordt veroorzaakt door een hogere rijksbijdrage en een stijging van de overige baten. Deze toename hangt samen met extra opbrengsten ten aanzien van publieke gezondheidszorg voor asielzoekers, een groter aantal verrichtingen binnen de forensisch medische expertise en medische arrestantenzorg en incidentele opbrengsten uit eerdere jaren. De lasten stijgen slechts beperkt mee, omdat voor een deel van de extra opbrengsten geen of slechts beperkte extra kosten zijn gemaakt.  De GGD is met gemeenten in gesprek over een werkwijze waarbij de financiering beter aansluit bij de daadwerkelijk uitgevoerde werkzaamheden. Bij bevolkingszorg een positief resultaat van € 6.270 en bij de brandweer een negatief resultaat van € 37.106. De laatste twee teruggaven worden bij een ander grootboeknummer verantwoord. 

(Nadeel € 17.000 Lokaal aanbod 1-18 VGGM)

Hierbij verwerken we de indexering van het lokaal aanbod van de GGZ 1-18.

Bij de reservemutaties is geen sprake van afwijkingen.

Bij dit product worden geen grote afwijkingen verwacht.

De lasten (vóór reservemutaties) worden verhoogd in de begroting 2025 bij dit product met € 27.000. Dit heeft de volgende reden:

De kosten voor de MGR stijgen voor Wageningen met € 51.000. De bijdrage van de MGR voor het onderdeel Beheer en Inkoop stijgt met € 27.110 t.o.v. primaire begroting 2026. Belangrijkste oorzaak bij beheer voor de stijging betreft de implementatie van de nieuwe module Toezicht sociaal domein. Bij inkoop houden we rekening met hogere uitvoeringslasten kwaliteitstoezicht WMO. De andere € 23.630 voor Uitvoeringskosten Jeugd (RFZ) wordt verantwoord op een ander product namelijk 626.60 Jeugd.

Bij de reservemutaties is geen sprake van afwijkingen.

Geen grote afwijkingen in de baten/lasten (vóór reservemutaties) bij dit product in de begroting 2026. 

Bij de reservemutaties is geen sprake van afwijkingen. 

De lasten (voor reservemutaties) worden verlaagd in de begroting 2025 op dit product met € 75.000. Dit heeft de volgende reden:

Om de kosten van het participatieonderdeel van inburgeringstrajecten te dekken, wordt vanuit het budget van product Werkgelegenheid incidenteel € 75.000 toegevoegd aan het budget van vluchtelingenbeleid. Het betreft een budgettair neutrale aanpassing in de begroting 2026.

Bij de reservemutaties is geen sprake van afwijkingen. 

De baten worden verhoogd in de begroting 2026 bij dit product met € 42.000 en de lasten worden verhoogd met € 8.000. Dit leidt tot een voordelig resultaat van € 34.000. Dit heeft de volgende reden:

Door de nieuwe afspraken over de inleenvergoedingen tussen gemeenten in de arbeidsmarktregio voor medewerkers uit de Wet sociale werkvoorziening en beschut werk worden de baten verhoogd in de begroting. met € 42.000 (voordeel). Dit betreft de doorbelasting voor beheer en onderhoud aan plantsoenen en begraafplaatsen. Bij de desbetreffende producten worden de lasten opgenomen zodat de interne doorbelasting in evenwicht is.

Vanuit het ministerie van Binnenlandse zaken zijn in 2025 de mei- en septembercirculaire ontvangen die een financiële uitwerking hebben in 2026.

Meicirculaire:

Via de mei- en septembercirculaire 2025 heeft de gemeente Wageningen een impulsbudget Sociale Infrastructuur ontvangen van in totaal € 75.000. In de begroting 2026 is reeds € 68.000 opgenomen. Via de septembercirculaire wordt aanvullend € 7.000 budget opgenomen. Het totale budget wordt in 2026 niet benut en hierdoor worden de lasten met € 68.000 verlaagd (voordeel).

Septembercirculaire:

Via de septembercirculaire 2025 heeft de gemeente Wageningen een rijksbijdrage voor Beschut werk ontvangen van € 76.000 om de werking van de loonkostensubsidie (LKS) te verbeteren. Dit is een vaste vergoeding voor gemiste loonkosten voor werknemers met een indicatie ‘Beschut werk’. De lasten worden verhoogd met € 76.000 (nadeel).

Bij dit product is geen sprake van reservemutaties.

Dit product heeft een nadelig resultaat (voor reservemutaties) van € 233.000. Dit wordt als volgt verklaard:

In 2026 en 2027 wordt de capaciteit van de afdeling sociale dienstverlening tijdelijk uitgebreid met 5,57 fte om wachttijden te verkorten (totaal WMO en Jeugd € 556.000), escalaties te voorkomen en de kwaliteit en regierol van de gemeente te versterken. De kosten van deze personele uitbreiding kunnen worden gefinancierd uit de extra middelen die het Rijk in de meicirculaire 2025 voor de jaren 2026 en 2027 ter beschikbaar heeft gesteld uit de Hervormingsagenda Jeugd. De extra inkomsten in 2026 (€ 645.000) en 2027 (€500.000) zijn al in de cijfers van de Programmabegroting 2026 verwerkt. Via de informatienota behorend bij de meicirculaire 2025 is de raad al eerder geïnformeerd, dat de extra inkomsten in 2026 en 2027 worden aangewend voor project-initiatieven in het kader van de beoogde realisatie van de doelstellingen en maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd. De personele uitbreiding heeft een tijdelijk karakter en legt daardoor geen structureel beslag op middelen. De beoogde besparingen uit de Hervormingsagenda worden naar verwachting pas vanaf 2028 gerealiseerd. In deze Berap 2026 wordt alleen de mutatie van 2026 verwerkt. De mutatie voor 2027 wordt in de begroting 2027 verwerkt. (Nadeel € 233.000).

Bij de reservemutaties is een resultaat van € 0 gerealiseerd. Dit wordt als volgt verklaard:

Bij de reservemutaties is geen significante afwijking ten opzichte van de begroting gerealiseerd.

De baten (vóór reservemutaties) worden verhoogd in de begroting 2026 bij dit product met € 941.000. 

In de begroting 2026 is uitgegaan van het (laatst bekende) nader voorlopig budget 2025 van € 15,982 miljoen. De positieve bijstelling voor de begroting 2026 bedraagt € 941.000.

Op 30 september 2025 is het voorlopige budget 2026 voor de Gebundelde uitkering (BUIG-gelden) bekend geworden en het bijgestelde BUIG-budget komt uit op € 16,923 miljoen. Ten opzichte van het voorlopige budget betekent dat een verhoging van € 941.000 (€ 119.000 op de loonkostensubsidie en € 822.000 op de uitkeringen). Het nader voorlopig budget 2026 is op dit moment nog niet bekend.

In 2026 volgen nog twee bijstellingen op de rijksbijdrage, in mei en september. De mutatie van de BUIG-budgetten van mei zal in de Berap najaar in de begroting worden opgenomen en de mutatie van de BUIG-budgetten van september zal in de Slotwijziging begroting 2026 worden opgenomen.

De lasten (vóór reservemutaties) worden verhoogd in de begroting 2026 bij dit product met € 941.000. 

Het is nog onzeker of de extra BUIG-inkomsten voldoende zijn om alle lasten te kunnen dekken.

In 2025 waren de uitgaven aan uitkeringen voor de studietoeslag € 600.000 hoger dan nu in de begroting van 2026 is opgenomen. Ook zien we de aantallen van de verstrekt uitkeringen in 2026 toenemen. Op dit moment is nog niet in te schatten of de extra uitgaven uit de BUIG gelden gefinancierd kunnen worden. In de Berap najaar wordt dit nader bepaald en in de begroting 2026 verwerkt.

Op grond van de hierboven genoemde redenen en omdat in september 2026 nog een aanpassing op het budget plaatsvindt, wordt de aanpassing van de BUIG-bijstelling budgetneutraal verwerkt.

Bij dit product is geen sprake van reservemutaties. 

De lasten worden verhoogd in de begroting 2026 op dit product met € 400.000. Dit heeft de volgende reden: 

In juli 2025 is het Maatschappelijk Meedoen Budget verhoogd met het flexbudget. Deze is bedoeld om tegenvallers en misrekeningen van inwoners op te vangen. Hiermee zijn de kosten van het MMB verhoogd. In 2025 bleven de kosten nog binnen de begroting omdat inwoners het MMB pas kregen vanaf het moment dat zij zich melden. In 2026 ontvangen zijn het hele jaar door een MMB. Daarnaast verwachten we dat het bereik van het MMB hoger is dan in 2025. Hierdoor verwachten we dat de  kosten hoger zijn dan in 2025. Uitgaande van een bereik van 50% zijn de kosten circa € 1,5 miljoen.
Op de regelingen uit het Inkomenszekerheidsbeleid (Maatschappelijk Meedoen Budget, Regeling chronisch zieken en gehandicapten en de Collectieve ziektekostenverzekering) wordt in 2026 een tekort van zo'n € 600.000 verwacht. Dit heeft een structureel karakter en loopt op bij een hoger bereik.

De bijzondere bijstand maakte geen deel uit van het project Inkomenszekerheid. Er is al een paar jaar sprake van een overschot. Het overschot wordt ingeschat op € 200.000 en wordt ingezet ter dekking van het Maatschappelijk Meedoen Budget.

Alleenstaande minderjarige vreemdelingen, veelal woonachtig in Yoin, maakten eerder gebruik van het Ik doe mee fonds. Zij kunnen geen aanspraak maken op het Maatschappelijk Meedoen Budget (MMB) omdat zij onder de 18 zijn. Ze wonen vaak maar een aantal maanden bij Yoin. Voor hen zouden we graag de vergoeding vanuit het eerdere Ik doe mee fonds aan Yoin verstrekken zodat zij ervoor kunnen zorgen dat de AMV’ers gewoon kunnen meedoen aan sport en cultuur. Hiervoor is een budgetverschuiving nodig van product Armoedebestrijding naar product Sport. Het gaat om een structureel bedrag van € 8.000.

Per saldo wordt in 2026 een tekort van € 400.000 verwacht. Dit betreft een structurele verhoging.

Bij de reservemutaties is geen sprake van een bijstelling van de stortingen/onttrekkingen in de begroting 2026 op dit product .

Geen grote afwijkingen in de baten/lasten (vóór reservemutaties) bij dit product in de begroting 2026. 

Bij de reservemutaties is geen sprake van afwijkingen. 

Dit product heeft een nadelig resultaat (voor reservemutaties) van € 371.000. Dit wordt als volgt verklaard:

In 2026 en 2027 wordt de capaciteit van de afdeling sociale dienstverlening tijdelijk uitgebreid met 5,57 fte om wachttijden in de jeugdzorg te verkorten (totaal WMO en Jeugd (€ 556.000), escalaties te voorkomen en de kwaliteit en regierol van de gemeente te versterken. De kosten van deze personele uitbreiding kunnen worden gefinancierd uit de extra middelen die het Rijk in de meicirculaire 2025 voor de jaren 2026 en 2027 ter beschikbaar heeft gesteld uit de Hervormingsagenda Jeugd. De extra inkomsten in 2026 (€ 645.000) en 2027 (€500.000) zijn al in de cijfers van de Programmabegroting 2026 verwerkt. Via de informatienota behorend bij de meicirculaire 2025 is de raad al eerder geïnformeerd, dat de extra inkomsten in 2026 en 2027 worden aangewend voor project-initiatieven in het kader van de beoogde realisatie van de doelstellingen en maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd. De personele uitbreiding heeft een tijdelijk karakter en legt daardoor geen structureel beslag op middelen. De beoogde besparingen uit de Hervormingsagenda worden naar verwachting pas vanaf 2028 gerealiseerd. In deze Berap 2026 wordt alleen de mutatie van 2026 verwerkt. De mutatie voor 2027 wordt in de begroting 2027 verwerkt. (Nadeel € 324.000).

Bij de septembercirculaire 2025 hebben we een structurele compensatie ontvangen voor loon- en prijsontwikkeling bij Jeugdhulp. De budgetreservering verwerken we nu in deze Berap voorjaar 2026 (Nadeel € 46.000).

In verband met positief resultaat in 2025 van de MGR (Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Centraal Gelderland) ontvangen we een deel van de middelen terug. Oorzaken van de teruggaaf zitten vooral in de lagere dan verwachte loonkostenontwikkeling en lagere uitvoeringslasten voor regionale projecten jeugdzorg (€ 22.000 voordeel).

De kosten voor de MGR stijgen voor Wageningen met € 51.000. De bijdrage van de MGR voor het onderdeel Jeugd stijgt met € 23.630 t.o.v. primaire begroting 2026. Belangrijkste oorzaak van de stijging is dat de personeelslasten voor Regioadvies jeugd toenemen. De andere € 27.000 voor beheer en inkoop wordt verantwoord op een ander product namelijk 626.10 Integrale toegang en algemeen sociaal domein.

Bij de reservemutaties is geen sprake van afwijkingen.